Coalitieakkoord ‘Eerlijk aan de slag’ moet gemeente door financieel zwaar weer loodsen

1 juni 2022, 09:52 Politiek

Afgelopen weken is er onder regie van CDA samen met SGP, VVD en D66 hard gewerkt aan een nieuw coalitieakkoord voor de komende raadsperiode. Op de vrijdag na Hemelvaartsdag werd het akkoord onder de naam ‘Eerlijk aan de slag 2022-2026’ gepresenteerd. De financiële situatie van de gemeente neemt een prominente plaats in in het akkoord, dat op hoofdlijnen het beleid schetst voor de komende vier jaar.

BODEGRAVEN-REEUWIJK

Volgens opstellers Jan Vergeer (CDA), Henk van der Smit (SGP), Dirk van den Acker (VVD) en Bas Otting (D66) moeten er keuzes worden gemaakt om de investeringen en de exploitatie omlaag te brengen. Dat is een grote uitdaging volgens Jan Vergeer, “Maar laten we niet vergeten dat we ondanks de financiële problemen een rijke gemeente zijn met sterke dorpen en een hoog voorzieningenniveau.”

Zoals te verwachten staan in het akkoord nauwelijks beleidspunten die tot een sterke stijging van de gemeentelijke uitgaven zullen leiden. Jan Leendert van den Heuvel (die opsteller Henk van der Smit verving) onderkent dat. Hij wil daarom snel aan de slag met het Herstelplan om ruimte te scheppen voor nieuw beleid.

De coalitie wil de investeringen in 2023 met 500.000 euro terugbrengen, in 2024 met 750.000 euro en vanaf 2025 met 1 miljoen euro. Daarnaast is gezocht naar de mogelijkheden om de inkomsten te verhogen door onder andere de aanpassing van de toeristen- en forensenbelasting en door een beroep te doen op (sport)verenigingen om een hogere eigen bijdrage te leveren. Daar tegenover staat dat de in 2021 doorgevoerde bezuiniging op subsidies voor cultuurhistorisch waardevolle panden wordt teruggedraaid. Het streven is om de gemeentelijke schuldenlast, die was begroot op 185 miljoen euro in 2026, in dat jaar teruggebracht te hebben naar 144 miljoen.

Beperkte lastenstijging voor inwoners, ondernemers de pineut

De partijen zijn tevreden dat zij ondanks de financiële situatie de lastenstijging voor de inwoners beperkt hebben kunnen houden. Omdat de lasten in onze gemeente al ruim boven het landelijk gemiddelde liggen, worden die zo min mogelijk verhoogd. Het afvalbrengstation wordt daarom met het oog op toekomstige ontwikkelingen sober en doelmatig aangepast. De heffingen op riool en afval worden verlaagd, waardoor er ruimte is de OZB met 5 procent te verhogen. De gemiddelde lasten voor eigenaren van woningen met een WOZ-waarde tot 275.000 euro blijven in 2023 daardoor ongeveer gelijk; eigenaren van woningen tot 550.000 euro gaan in dat jaar ongeveer 39 euro meer betalen; en voor huurders worden de lasten gemiddeld 32 euro lager.

In het licht van al eerder in de raad gevoerde discussies is het niet verwonderlijk dat de lasten voor de ondernemers flink stijgen. De OZB voor niet-woningen, waaronder agrarische bedrijfsgebouwen, ligt in onze gemeente flink lager dan het landelijk gemiddelde, ook in vergelijking met de ons omringende gemeenten. Afhankelijk van het gebruik van het pand kan de lastenverzwaring verschillend uitpakken. Vooralsnog wordt uitgegaan van een verhoging van de OZB voor niet-woningen van 12,5 procent in 2023 en voor een gelijk percentage in 2024. Dirk van den Acker (VVD) begrijpt dat daar een pijnpuntje ligt voor ondernemers, maar vindt de tariefstelling, die uiteindelijk rond het landelijk gemiddelde uitkomt, alleszins verdedigbaar, ook omdat de gemeente zich op veel fronten inzet voor ondernemers.

Mantelzorg

Binnen het Sociaal Domein wordt de komende jaren ingezet op de ondersteuning van vrijwilligers en mantelzorgers. Om de doelen uit de in 2020 vastgestelde Routekaart Sociaal Domein te behalen wordt het gemeentelijke subsidieprogramma kritisch tegen het licht gehouden.

Het is al lang bekend dat onze gemeente er slecht vanaf komt bij de verstrekking van de rijksgelden voor het Sociaal Domein. Het akkoord gaat ervan uit dat de problemen iets verlicht worden, omdat het tekort op het Sociaal Domein (naar verwachting) terug zal lopen van 4,3 miljoen euro in 2022 naar 2,1 miljoen in 2026. Inzet op preventie en schuldhulpverlening blijven daarbij ook in de toekomst aandacht vragen. Dat geldt ook voor het inkoop- en contractmanagement bij de inkoop van zorg, omdat het huidige grote aantal zorgaanbieders leidt tot onevenredig hoge kosten.

Klimaatdoelstelling bijgesteld

De coalitie blijft zich komende jaren inzetten voor energiebesparing en duurzame energieopwekking. Zo worden er duidelijke grenzen bepaald waarbinnen de opwek van kleinschalige windenergie mogelijk is. Mocht het in de toekomst nodig zijn grootschalige windmolens te plaatsen, dan worden zowel de raad als de inwoners daarbij tijdig betrokken. Opmerkelijk in het akkoord is wel dat het eerder vastgestelde doel om in 2035 een klimaatneutrale gemeente te zijn wordt losgelaten. Volgens de coalitiepartners is die doelstelling financieel niet realistisch. Bas Otting (D66): “Klimaat blijft een groot onderwerp, maar onze ambities bleken financieel niet haalbaar. Het voornemen is om het gemeentelijke beleid af te stemmen op het landelijke, dat uitgaat van een CO2-reductie van minimaal 55 procent in 2030. Als het mogelijk is, willen wij daar 5 procent boven zitten.” Mede om dat doel te bereiken blijft de gemeente initiatieven op het gebied van energiebesparing en -opwekking zoals isolatie en zonnepanelen op het dak faciliteren. Ook worden nog steeds plannen opgesteld om wijken van het aardgas af te helpen.

Hoewel het financieel herstel dominant is in het coalitieakkoord, benadrukken de partijen dat ook inhoudelijke ambities veel aandacht zullen krijgen. Het gaat daarbij niet alleen om duurzaamheid, maar ook om onderwerpen als woningbouw, onderwijs, bereikbaarheid, fietsveiligheid en natuurbeheer in combinatie met agrarisch gebruik. Het gehele coalitieakkoord is terug te vinden op de website van de gemeente: https://gemeente.bodegraven-reeuwijk.nl/coalitieakkoord-eerlijk-aan-de-slag 

door Bert Verver

Open en eerlijk
De naam van het coalitieakkoord ‘Eerlijk aan de slag’ is gekozen omdat het nieuwe college inzet op een open, transparante en eerlijke bestuursstijl. Uiteraard wordt het belang onderkend om de raad complete en heldere voorstellen aan te leveren. Daarbij staat de coalitie open voor aanvullingen en aanpassingen. Daarbij hopen de bestuurspartijen wel dat alle partijen in de raad de verantwoordelijkheid nemen om ook moeilijke keuzes te maken. Volgens Dirk van den Acker (VVD) wordt gewerkt vanuit het principe ´afspraak is afspraak´. “De boodschap zal niet altijd gemakkelijk zijn, omdat we met onze mogelijkheden scherp aan de wind moeten zeilen, maar we zijn dienstverlenend en willen wel het eerlijke verhaal vertellen.” 
Het college is ervan overtuigd dat er veel kennis aanwezig is in onze gemeenschap. Van die kennis wil men gebruik maken. De samenwerking met dorps- en wijkteams wordt daarom als belangrijk gezien. Het is een verbindende schakel tussen de dorpen en het gemeentehuis.
De laatste jaren is het ambtelijk apparaat omgevormd tot een ´zelfsturende organisatie´. Volgens de opstellers van het akkoord werkt dat in de huidige vorm niet optimaal. Het voornemen is dan ook om binnen de organisatie meer structuur en coördinatie aan te brengen om beter overzicht en duidelijkere prioriteiten te creëren. Daarbij wordt ook het terugdringen van inhuur van externen en een betere grip op inkoop en contractbeheer als ´belangrijk´ bestempeld.