Gemeentebegroting sluitend, maar financiële zorgen blijven
PolitiekBODEGRAVEN - REEUWIJK - Het financiële moeras waarin de gemeente de laatste jaren dreigde weg te zakken is nog niet opgedroogd, maar door een pakket aan maatregelen is het college er toch in geslaagd de raad een sluitende meerjarenbegroting voor te leggen onder de naam ‘De eerste etappe, in de koers blijven’. De begroting zet daarbij in op het fors terugdringen van de lening portefeuille en de verruiming van de algemene reserve.
door Bert Verver
De begroting is ‘sluitend’, dat wil zeggen dat de gemeente niet meer uitgeeft dan er binnenkomt. Hoewel die sluitende begroting hoop geeft, tempert het college de vreugde al in de eerste alinea van de aanbiedingsbrief aan de raad. De financiële toekomst is nog steeds zeer zorgelijk en het financieel herstel zal de komende tijd van iedereen veel vergen. Wethouder Financiën Elly de Vries zegt dan ook dat de belangrijkste taak van de begroting is om weer financieel gezond te worden, mede op basis van het financiële herstelplan dat kort na de verkiezingen werd gepresenteerd. Volgens De Vries betekent de sluitende begroting dat de gemeente niet onder verscherpt toezicht van de provincie komt te staan. Daarmee blijft de gemeente de baas over de eigen uitgaven en inkomsten.
Een van de grote opgaven is het omlaag brengen van de langlopende leningen. Het geleende bedrag staat inmiddels op 155 miljoen euro en volgens de oorspronkelijke meerjarenbegroting 2022-2025 zou dat in 2026 oplopen naar circa 173 miljoen. De huidige begroting voorspelt echter een daling tot 144 miljoen. Ook de algemene reserve, die voor 2026 begroot was op een bedrag van 747.000 euro, lijkt te stijgen tot ruim 33 miljoen (inclusief de reserve bouwgrondexploitatie).
Lasten stijgen
Mede door de hoge inflatie stijgen de lasten voor inwoners en bedrijven flink. Zo gaat de OZB voor zowel inwoners als ondernemingen behoorlijk omhoog. De minst draagkrachtigen worden daarbij ontzien, maar ondernemers krijgen een flinke lastenverzwaring voor hun kiezen (zie kader).
De stijgingen worden enigszins beperkt doordat de gemeente meer geld krijgt van het Rijk en door het toepassen van het zogenaamde ‘woonplaatsbeginsel’ in de jeugdzorg. Daardoor komen de kosten voor de zorg voor kwetsbare jongeren die vanuit een andere gemeente in Bodegraven-Reeuwijk worden geplaatst, voor rekening van de oorspronkelijke gemeente.
In een concept-collegeprogramma dat binnenkort wordt afgerond zal het college aangeven op welke wijze en op welk moment de positieve ambities uit het coalitieakkoord moeten worden gehaald. Het college wil namelijk ondanks de financiële situatie ruimte maken voor nieuwe activiteiten en investeringen. Om de ambities waar te maken is overigens een flinke uitbreiding van het ambtenarenkorps nodig, aldus burgemeester Erik van Heijningen. “Om een robuust eigen kader te krijgen en minder inhuurkrachten in te hoeven zetten moeten we 18 fulltimers invullen, bijvoorbeeld op het gebied van ruimtelijke ordening, woningbouw en duurzaamheid. Die arbeidsplaatsen kunnen voor ongeveer de helft door Rijksgelden gedekt worden.” De andere helft moet dus uit andere potjes komen.
Versnelling woningbouw
Wethouder Dirk-Jan Knol geeft tijdens de persbijeenkomst waarin de begroting wordt toegelicht aan dat het college de woningbouw sterk wil versnellen. Dat zou kunnen door de productie op te voeren van de huidige ongeveer 180 woningen per jaar naar 250 stuks. De wethouder wil daarbij sterk inzetten op projecten die snel resultaat opleveren en denkt daarom bijvoorbeeld aan het bouwen van een veertigtal flexwoningen voor een periode van 10 tot 15 jaar.
Op het gebied van het Sociaal Domein - het grote financiële zorgenkind van de laatste jaren - wil de gemeente in sterkere mate de regie voeren. “We willen de juiste zorg voor de juiste mensen,” aldus Knol. Het gaat daarbij om zowel de jeugdzorg als de Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning). Knol wil vooral inzetten op preventie. Wethouder Jan Leendert van den Heuvel voegt daaraan toe dat dit ook geldt voor de schuldhulpverlening. Hij wil daarbij onder andere energiearmoede aanpakken, omdat op dit moment naast de 300
cliënten van Ferm Werk al 650 hulpaanvragen op dat gebied zijn binnengekomen.
Mobiliteitsvisie
Verkeerswethouder Robin Kersbergen kondigde aan dat er een nieuwe ‘Mobiliteitsvisie’ zal komen. Die visie moet een antwoord geven op de vragen hoe de huidige mobiliteit in de gemeente is ingericht en wat de ontwikkelingen in de toekomst zullen zijn. Volgens de wethouder is de aanpak van de mobiliteit momenteel nog te veel op incidenten gebaseerd. Het traject om tot een meerjarenvisie te komen is in samenspraak met dorp- en wijkteams inmiddels ingezet.
Ook participatie is volgens Kersbergen belangrijk voor de verdere ontwikkeling van het centrum van Bodegraven. “Er zijn daar al mooie stappen gemaakt,” zegt Kersbergen, “maar ook hier is nog een integraal plan nodig om de vele uitdagingen die er nog liggen op het gebied van ondernemerschap, woningbouw en parkeren aan te pakken.”
Kansengelijkheid in onderwijs
Op het gebied van onderwijs blijft er een sterke focus liggen op kansengelijkheid. Het gaat daarbij om gelijke kansen voor kinderen en volwassenen die moeten inburgeren en ook om het wegwerken van laaggeletterdheid. Er wordt onder andere een verkenning gedaan met onderwijsbesturen naar de mogelijkheden om voor de groep 10- tot 14-jarigen een tussenstap in te voeren tussen de basisschool en het voortgezet onderwijs.
De school De Brug in Nieuwerbrug staat als eerste op het programma voor nieuwbouw, daarna is de Da Costaschool in Bodegraven aan de beurt.
BOA’s op sterkte
Ook op het vlak van veiligheid wordt sterk ingezet op preventie. Handhaving en toezicht blijven daarbij een belangrijk aandachtspunt. Waarnemend burgemeester Van Heijningen wist te melden dat het team BOA’s in ieder geval op sterkte is. In de toekomst kan gebruikgemaakt worden van een drone, omdat de beoogde papieren daarvoor binnen het BOA-team aanwezig zijn.
De begroting wordt op 20 oktober voorgelegd aan de gemeenteraad voor een opiniërende bespreking. Op 8 november wordt de definitieve begroting vastgesteld.
OZB flink omhoog
Volgens de cijfers in de begroting stijgt de lastendruk voor inwoners en bedrijven flink. De afvalstoffen- en rioolheffing dalen met 6 procent, maar dat wordt gecompenseerd in de onroerendezaakbelasting (OZB). Allereerst wordt er op de OZB een inflatiecorrectie van 7 procent toegepast, omdat de inflatie over 2022 veel hoger is dan was ingeschat. Daarbovenop komt 6 procent inflatiecorrectie voor het komend jaar, 6 procent ‘compensatieverhoging’ voor de verlaging van de afvalstoffen- en rioolheffing en een algemene verhoging van 5 procent voor woningen en 12,5 procent voor niet-woningen. Opgeteld stijgt het tarief daarom voor woningen met 24 procent en voor niet-woningen (met name bedrijfspanden) met 31 procent.
De lokale lasten stijgen bijvoorbeeld met:
- 32 euro (6%) voor een huurder
- 112 euro (11,5%) voor woningen met een WOZ-waarde van 275.000 euro
- 142 euro (12,9%) voor woningen met een WOZ-waarde van 379.000 euro
- 189 euro (14,6%) voor woningen met een WOZ-waarde van 550.000 euro
- 538 euro (24,5%) voor een bedrijfspand met WOZ-waarde van 400.000 euro
- 1331 euro (26,6%) voor een bedrijfspand met WOZ-waarde van 1.000.000 euro