Hoge OZB en meer armoedeondersteuning
Politiek PolitiekIn de raadsvergadering van vorige week heeft de gemeenteraad de meerjarenbegroting 2023-2026 vastgesteld, het plan voor de gemeentelijke inkomsten en uitgaven van de komende jaren. ‘Financiële gezondwording’ is het kernthema van deze begroting en daarom gingen de meeste partijen, maar niet alle, akkoord met de forse verhoging van de onroerendezaak-belasting (OZB) als belangrijke inkomstenbron voor de gemeente.
door Bert Verver
De inhoudelijke discussie over de begroting had voor het grootste deel al plaatsgevonden tijdens de raadsvergadering in oktober. Toen bleek al dat er, evenals in voorgaande jaren, weinig ruimte was voor nieuwe initiatieven, omdat alle pijlen gericht moesten worden op het financieel gezond maken van de gemeente. Basis voor de begroting was zowel het coalitieakkoord als het financiële Herstelplan dat kort na de verkiezingen is gepresenteerd.
De discussie in deze vergadering speelde zich vooral af bij de behandeling van de acht amendementen (wijzigingsvoorstellen) en acht moties (voorstellen voor aanvullingen). Van zowel de amendementen als de moties werden er na de discussie twee ingetrokken. Dat vooral de oppositiepartijen actief waren met de moties en amendementen wekte geen verbazing. Zij probeerden immers langs die weg toch nog wat meer inbreng op de begroting te kunnen leveren. Vooraf hadden zij zoveel mogelijk steun gezocht bij de coalitiepartijen, zodat de kans steeg dat hun wijzigingsvoorstellen werden aangenomen.
OZB beperken
Om de schulden van de gemeente naar beneden te krijgen, had het college van burgemeester en wethouders voorgesteld de onroerendezaakbelasting (OZB) flink te verhogen. De voorgestelde OZB viel extra hoog uit door de opgelopen inflatiecijfers, waarbij ook nog een correctie van de berekende inflatie over afgelopen jaar plaatsvindt, omdat die veel te laag was ingeschat. De huurders van woningen worden ontzien en krijgen te maken met een OZB-verhoging van 1,8 procent. De eigenaren van een woning met een WOZ-waarde van 379.000 euro gaan 12,9 procent meer betalen en voor een bedrijfspand van 400.000 euro stijgt de OZB maar liefst 23,8 procent.
De fracties van BBR en LLBR dienden tijdens de raadsvergadering een amendement in om de verhoging van de OZB in 2023 te beperken tot 6 procent. Voor die matiging was ook een dekkingsvoorstel bijgevoegd dat uitlegde hoe de gemiste inkomsten konden worden gecompenseerd. Namens de indieners zei Remco Tijssen (BBR) dat in zijn ogen de financiële verbetering met het amendement niet wordt aangetast, maar slechts wordt uitgesmeerd over een wat langere periode.
Ook de PvdA had een amendement ingediend om de OZB verhoging te matigen, omdat volgens indienster Monique Jonker de lasten voor inwoners en bedrijven momenteel toch al flink stijgen. GroenLinks-woordvoerder Reinoud Doeschot kon zich wel vinden in een temporisering van de financiële verbetering en Willem Zuyderduyn (LLBR) vroeg zich af of, gezien de ervaringen van voorgaande jaren, de beoogde aflossing van de schulden überhaupt wel realistisch was. Hij vreesde dat de gemeente zou afglijden naar een artikel 12-status (toezicht door de provincie). Jacob Biemond (SGP) vond dat laatste “hypothetisch” en evenals Dirk van den Acker (VVD) was hij van mening dat de verhoging pijn deed, maar nodig was in het lange traject naar de financiële gezondmaking van de gemeente.
De amendementen om de OZB-verhoging te matigen redden het niet.
Armoedebeleid
De signalen dat er steeds meer armoede ontstaat door de hoge inflatie en de sterk gestegen energieprijzen hadden ook effect op de begrotingsbehandeling. Volgens Robin Borg (BBR) en Dieter Möckelmann (CDA) is in de begroting onvoldoende rekening gehouden met armoedeondersteuning en is het zaak niemand in de kou te laten staan. De fracties VVD, D66, BBR, CDA en PvdA riepen daarom in een gezamenlijk amendement op een reserve voor armoedeondersteuning in te stellen en daarin een bedrag van 500.000 euro te storten.
In aansluiting daarop werd een motie van CDA, BBR, PvdA en LLBR behandeld waarin onder andere werd opgeroepen de bijstandsnorm voor energietoeslag te verhogen van 120 naar 130 procent, zoals ook in omliggende gemeenten is gedaan. Wethouder Knol gaf namens het college aan positief tegenover de voorstellen te staan, maar wees er nog wel op dat het niet zo gemakkelijk was om in te schatten hoeveel mensen extra er in dat geval voor de toeslag in aanmerking komen.
Zowel het amendement als de motie kon op brede steun rekenen, waarbij Els Oliwkiewicz (ChristenUnie) het college opriep om de steunmogelijkheden ook goed naar de inwoners te communiceren.
Zes partijen voor, drie tegen
Het liep al aardig naar middernacht toen burgemeester Van Heijningen een punt zette achter de beraadslagingen en stemmingen. De totale begroting werd aangenomen met zeventien stemmen voor en zeven tegen. De tegenstemmen kwamen van BBR, PvdA en LLBR. BBR stemde tegen omdat die fractie tegen de verhoging van de OZB en het gemeentelijke personeelsbudget was. De PvdA stemde tegen omdat de fractie te veel onzekerheden zag. En de fractie van LLBR beoordeelde de financiële uitkomsten als onrealistisch.
Door een sluitende begroting vast te stellen heeft de gemeenteraad voorkomen dat de gemeente onder toezicht van de provincie komt te staan. Dat is belangrijk, omdat daarmee de gemeente daarmee zelf de vrijheid behoudt om financiële keuzes te maken.
Verworpen en aangenomen moties
Bij de begrotingsbehandeling werden acht amendementen en acht moties ingediend. Twee amendementen en twee moties werden ingetrokken.
Verworpen werden:
Het amendement van BBR en LLBR om de OZB-verhoging te beperken.Het amendement van GL om een bestemmingsreserve van 1 miljoen euro in te stellen voor het rioolonderhoud.Het amendement van GL om extra geld op te nemen voor investering in mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt.Het amendement van PvdA, BBR en CU om uitgaven aan het opstellen van een nieuwe centrumvisie Bodegraven te schrappen.De motie van CU en PvdA om meetbare indicatoren vast te stellen om de raad beter in staat te stellen het college te controleren.De motie van GL om een subsidieregeling te creëren voor de kosten van verzekeringseisen bij verduurzaming.De motie van PvdA en BBR om het preventiebeleid Sociaal Domein verder uit te werken voor andere beleidsterreinen.
Aangenomen werden:
Het amendement van alle fracties om het krediet van 1,6 miljoen euro voor aanpassingen van het gemeentehuis (voor de terugverhuizing van het klantcontactcentrum en sociale diensten uit het Evertshuis) pas te besteden na goedkeuring van de gemeenteraad.Het amendement van BBR, CDA, VVD, D66 en PvdA om een reserve in te stellen voor armoedeondersteuning.De motie van CDA, BBR, PvdA en LLBR om het ondersteuningsfonds te verruimen en de bijstandsnorm voor energietoeslag naar 130 procent te brengen.De motie van PvdA en D66 om een notitie voor te bereiden voor een betere kostendekking van bepaalde gemeentelijke belastingen.De motie van D66, GroenLinks, ChristenUnie, PvdA en SGP om een klimaatbegroting op te stellen met concrete reductiedoelstellingen voor CO2.