Vervolg van voorpagina
'Als de les saai werd, vlocht ik er muziek doorheen'
REEUWIJK - Na een indrukwekkende carrière van bijna vijf decennia in het onderwijs, waarvan 39 jaar als kleuterjuf op Openbare Basisschool (hierna: OBS) De Venen in Reeuwijk, neemt juf Ineke Spee afscheid van het vak voor een welverdiend pensioen. In gesprek met de tweekoppige directie, Ron de Bruijn en Maaike van Velzen, wordt duidelijk dat de scholengemeenschap zich opmaakt voor een groots afscheid van deze geliefde juf.
door Marysol van ’t Hoog
"Er gaat een mooi mens met pensioen," zegt directielid Ron de Bruijn. Inekes afscheid werd 2 jaar uitgesteld vanwege de coronamaatregelen. "Laten we eerlijk zijn, dat is geen glorieus moment om af te zwaaien." Dat is nu anders. Vrijdag 7 juli is de laatste schooldag voor de zomervakantie. Daar waar de kinderen na zes weken weer worden verwacht, is dit voor Ineke een definitieve laatste schooldag. Maar nog voordat het zover is, wordt een afscheidsreceptie georganiseerd voor alle ouders en leerlingen van De Venen. "Aangezien Ineke erg populair is, verwachten we een enorme opkomst.”
Ineke: Ieder kind verdient een juf die van hem of haar houdt
Wereldberoemd in Reeuwijk en omgeving
Ineke, ‘de toverjuf’ die bekend staat om haar openheid, vrije geest en creativiteit, heeft gedurende haar 49-jarige loopbaan de onderwijswereld zien veranderen. Denk alleen al aan de opkomst van ICT en techniek. Ron: “Het jonge team van De Venen is digitaal heel vaardig en heeft Ineke hier altijd in meegenomen. Ineke was dan weer het schoolvoorbeeld voor de omgang met kinderen met speciale (leer)behoeften. Zo had ze altijd een warm plekje in haar hart voor stagiairs en minder ervaren leerkrachten."
Ineke bracht haar ervaring als motorisch psychotherapeut mee naar het jongere team, wat de school ten goede kwam. Haar aanpak met kinderen is een stukje holistisch, waarbij ze dans en beweging integreert. Zelfs tijdens een klein gesprekje gooit ze een bal over met haar leerling, waardoor ze niet alleen het hoofd, maar ook het hele lichaam van het kind betrekt. "Vooral met kleuters is dit een geweldige manier van lesgeven, en het is iets dat soms ontbreekt in de jongere generatie leerkrachten.”
Musicalster
Ron en Maaike vervolgen hun verhaal, waaruit bewondering spreekt. Inekes manier van onderwijzen heeft vele harten veroverd. Haar beroemde uitspraak: 'Ieder kind verdient een juf die van hem of haar houdt' raakt precies de kern van haar toewijding aan de leerlingen. Daarnaast is ze een groot voorstander van inclusief onderwijs en moedigt ze iedereen aan om elkaar te helpen. 'Elk kind helpt mee een ander kind te helpen', zo luidt haar filosofie. Ineke was er overduidelijk voor de kinderen, niet voor de directie. “Zo overschrijdt ze standaard het budget voor haar befaamde musicals en was het überhaupt nooit genoeg,” lacht Ron. "Ze vroeg standaard meer."
Ineke is met recht de drijvende kracht achter de musicals te noemen. Een ware regisseuse bij wie de directie niets in te brengen had. “Er is echt sprake van discipline als het gaat om het leren van de liedjes en teksten. Ze is superfanatiek en collega's gaan daar helemaal in mee. Op vrijdagen bleef het team zelfs eten en ook op zaterdagochtend werd er geoefend. De betrokkenheid van het docententeam was enorm, zoiets krijgt alleen Ineke voor elkaar."
Inmiddels is de school grootbezitter van musicalkleding en rekwisieten. "We hebben nu zo'n vijfhonderd dozen met kleding in de schoolkelder staan. Het liefst zet ik het straks ritueel in de fik,” grapt Ron. Maaike: "Ineke heeft de hele zomer in de kelder de dozen geordend en de boel geadministreerd, nu weet ze precies alles te vinden in haar musicalmuseum."
Markante moeder-overste
Ineke is een echte verzamelaar en een ronselaar. Maaike: "Nooit voor zichzelf hoor, altijd voor de kinderen.” Ron: "Ineke is een soort moeder-overste en zamelt continu van alles in, maar altijd voor ‘het goede doel'. Ze heeft een groot hart en is er voor iedereen. Alle ouders en collega's lopen met haar weg. Ineke is een archetype." Ze startte bijvoorbeeld elk jaar ruim voor de kerstperiode een actie, zodat ze altijd zo'n vijftig à zestig kerstpakketten kon rondbrengen voor gezinnen die extra steun goed kunnen gebruiken. Ron verzucht: "In oktober, november en december is onze school het middelpunt van Inekes acties. Vaak durf ik gewoon geen 'nee' te zeggen.” Maaike schiet in de lach: "Zo stond het kantoor van Ellen een keer vol met luiers. De pampers stonden rijen dik en meters hoog tot aan het plafond opgestapeld."
Dat Ineke houdt van veel en vol, dat is ook aan de inrichting van haar klaslokaal te zien. Ron wordt al wat onrustig als hij eraan denkt. Ineke daarentegen is de rust zelve en heel senang in haar domein. Zo staat er een houten speelhuis van formaat in de ruimte. Ron, hoofdschuddend: "Ik weet nog goed dat in de meivakantie een leerkracht in onze groepsapp een roze kast aanbood. Nog voordat ik er een stokje voor kon steken, reageerde Ineke. Ineke wilde die kast natuurlijk in de klas en alle collega's reageerden meteen met hartjes. Ik moet toegeven, het is een soort georganiseerde bende." Maaike vult aan: "En de betrokkenheid van de kinderen als het gaat om speelplezier en taakgerichtheid is enorm."
Een gemis
De directie maakt plaats voor de vrouw waar het allemaal om draait. Ze veren meteen op als de deur openzwaait en we streng doch rechtvaardig worden toegesproken door Ineke: “Het is al 5 minuten over de afgesproken tijd.” Eenmaal geïnstalleerd moet Ineke meteen
iets van het hart, en gelijk heeft ze: “Mijn lieve man Jan is recent overleden. Je moet weten, Jan was mijn maatje. Thuis, maar ook op school.” Jan was bij het team van De Venen en leerlingen een bekend gezicht. Ineke legt uit: “Vanuit zijn betrokkenheid bij de kerst- en teammusicals was hij ook op dit vlak mijn steun en toeverlaat. Hij was de man die alles maakte als het gaat om (verrijdbare) decorbouw en coulissen. Ik bedacht het en Jan maakte het gewoon, dan waren we zo trots! We brachten in de zomervakantie samen met juf Vera en haar man hele weekenden door in de schoolkelder.” Ook de drie kinderen van Ineke en Jan waren aan boord van de organisatie en voorbereidingen. Geluid, decor, overzicht financiën en visagie waren (mede) in handen van de familie Spee. Ineke: “Het is moeilijk, zeker nu ik ook moet stoppen met het allermooiste beroep.”
Ineke vindt overal wel een oplossing voor. Ze heeft sterk het idee dat dit te maken heeft met haar ouders die - naar eigen zeggen - heel arm waren. “Ik liep als jong meisje met opengesneden schoenen, snap je? Omdat wij geen nieuwe konden betalen. Gek genoeg was ik trots op deze bijzondere schoenen. Dáár is het zaadje geplant en is voor mij de wijsheid ‘Als het niet kan zoals het moet, dan moet het maar zoals het kan‘ geboren.” Ook met haar man Jan, met wie ze 50 jaar verkering had, maakte ze van niets altijd wel iets. “Zo hebben we een keer van een aantal theeblikjes en een antenne een designlamp gemaakt. Supermooie indirecte verlichting! Wie had dat nou?”
Ineke straalt als we verder praten over die geliefde musicals, waarbij ze werkelijk alles voor elkaar kreeg. Met ’muziekvriendin‘ juf Ina bedacht ze de gekste dingen en ontdekte ze zangtalenten binnen het docententeam. “Ze moesten bij ons auditie doen en zo hoorden we sommige juffen echt prachtig zingen. Ook de meest stille, meer verlegen collega’s.” Ineke denkt terug aan die keer dat zij een anonieme schenking kreeg van een van de ouders. Hiervan
hebben zij de muziekinstallatie, verlichting en gordijnen gefinancierd. “Het was echt een hoog bedrag."
Op elkaar bouwen
Ineke werd door haar Jan, maar ook door alleman, geholpen in het waarmaken van haar plannen en ambities. “Het samenwerken met ouders had altijd iets feestelijks. Voor mijn houten huis bijvoorbeeld was de één druk met het ontwerp, regelde de ander het hout, een derde zorgde voor de levering en tot slot konden we rekenen op een team dat het ontwerp in elkaar zette. We hebben met elkaar een hele zomer aan dit project gewerkt.”
De relatie met ouders, met name van de kinderen die net even meer of andere aandacht nodig hadden, was voor Ineke heel belangrijk en waardevol. “Met ouders over hun kind in gesprek gaan en naar oplossingen zoeken deed ik maar al te graag. Want ieder kind is na twee weken ook een beetje mijn kind. Zo voel ik dat.”
Vol vertrouwen
Ineke heeft naast de opleiding 'Rots en Water' ook psychomotorische kindertherapie gevolgd; een cursus voor kinderen met specifieke onderwijsbehoeften. “Daar heb ik echt zoveel van geleerd. In de methodiek voegde ik daar regelmatig wel wat extra’s aan toe. Als de les te saai of statisch werd, dan vlocht ik er muziek en dans doorheen. Doelen halen lukt beter wanneer je dit op een leuke manier aanvliegt. Want wat je met plezier leert, onthoud je beter. Zo is ook het goochelen eigen
lijk gewoon een uit de hand gelopen reken- en kleurenspel."
Na twee weken houden de kinderen net zoveel van Ineke als zij van hen, en dan gaan ze voor haar werken. "Ik hoef nooit te roepen of boos te worden. En als er toch herrie ontstaat, haal ik mijn hele kleine belletje tevoorschijn. Dat werkt áltijd!”
Dat de kleuters het volste vertrouwen hadden in hun juf blijkt wel uit haar reputatie als tandenfee. Iedere wiebeltand werd vakkundig beoordeeld en nog voordat ‘de wisselaar’ het wist, was door Ineke het melktandje al op de Ineke-manier-met-papier verwijderd. Deze buitengewone vaardigheid zou niet hebben misstaan op haar cv.
Trouwambtenaar in Spe(e)
Ineke neemt afscheid van de school, maar is naar haar gevoel nog niet uitgewerkt. "Ik maak plannen en jaag andere dromen na. Zo kan ik 'Rots en Water'-training geven en heb ik een BABS-opleiding gevolgd. Ik kan met trots vermelden dat ik graag als trouwambtenaar aan de slag zou gaan.” Tegelijkertijd laat Ineke vallen dat ze ook op begrafenissen spreekt. "Mijn behoefte om iets moois te zeggen is groter dan de angst om te spreken.”
Maar nu eerst op naar het grote afscheid op OBS De Venen. "Het gaat mij aan het hart om te stoppen. Ik had het allermooiste beroep. Het ging allemaal zo snel voorbij.”
