Vervolg van voorpagina
Medisch onderzoek naar donor-organen
REEUWIJK-BRUG - De Reeuwijkse Annemarie de Graaf is onderzoeksanalist bij het LUMC. Op dit moment ondersteunt ze met haar werkzaamheden twee promovendi.
door Marlien van Leeuwen
Wetenschappers die onderzoek doen met betrekking tot orgaandonatie van nieren. Onderzoek dat in dit stadium op deels dierlijke organen gedaan wordt. Die van een varken lijken het meest op die van de mens. Organen die ze direct na het slachten van de varkens bij slagerij Van Meurs aan het Kaagjesland mogen gebruiken.
“Zodra de bloedcirculatie stopt sterven organen af,” legt Annemarie het meest cruciale stuk van orgaandonatie uit. “Wat je in het groot ziet gebeuren, gebeurt ook op celniveau. Er zijn zo ongeveer twintig verschillende soorten cellen, elk met hun eigen functie. Die functies zijn weer op elkaar afgestemd en dan gaat het ook nog eens om timing. Als één van de radartjes stagneert, stagneert uiteindelijk het hele proces. Het is dan ook van groot belang dat de organen zo snel mogelijk gebruikt kunnen worden. Voordat het stollingsproces is ingezet.
Afstoten
Door wetenschappelijk onderzoek is al veel bekend over de werking van organen. Maar wat nou als ze helemaal niet meer werken? Dan is orgaandonatie het enige alternatief voor de patiënt. Anne Marie helpt de promovendi met hun onderzoek naar donornieren. Annemarie: "Lichaamsvreemde cellen worden door het lichaam afgestoten. Een natuurlijk proces om ziekte te voorkomen. Maar dat wil je niet met donororganen. Hoe kunnen de omstandigheden zo gunstig mogelijk gemaakt worden? Zowel voor degene die een donororgaan ontvangt als voor het orgaan zelf. Het antwoord op al die vragen is een mega puzzel. Want alles in de natuur zit zo ingenieus in elkaar. Dierlijke organen zijn een welkome aanvulling bij het onderzoek.
Grote slachthuizen
In Nederland staan de meeste slachthuizen bij de Duitse grens. En zo'n twee uur rijden van het LUMC. De verwerking van het vlees gaat voor een fors deel geautomatiseerd. Tussen de lijnen in die enorme fabriekshallen is geen plek voor onderzoek. Het duurt dan ook even voor de organen daar vrij komen. Kostbare tijd als het om het afsterven van de organen gaat. Bij toeval ontdekte Anne Marie het kleinschalige slachten van Slagerij Van Meurs aan het Kaagjesland.
Ruim twee jaar geleden is de samenwerking begonnen. "Een korter tijdsbestek waarmee wij aan de slag gaan met de organen is er niet,” beschrijft Annemarie de prettige samenwerking. "Wat we nodig hebben voor het onderzoek, daar kunnen we om vragen. Een net even langere aorta (toevoer van zuurstofrijk bloed aan het orgaan). Het exacte tijdstip van slachten.” Er blijken talloze voorbeelden die voor dit artikel wat te diep op de materie ingaan.
Oefenen, oefenen, oefenen
Voordat je op de operatietafel bij de chirurg ligt, hoop je dat hij of zij veel ervaring heeft. Ook daar worden de dierlijke organen voor gebruikt. Soms wordt een hele opstelling als in de operatiezaal of intensive care nagebootst. Annemarie laat een foto zien waarop de onderzoekers op een zonnige dag buiten op de plaats aan het werk zijn tussen allerlei (afgeschreven) ziekenhuis apparatuur. Het verwerken van het vlees is uiteraard de prioriteit van de slager. De binnenruimte is te klein voor beide activiteiten. De ruimte mag dan te klein zijn, de samenwerking is groots tussen de slagers en de wetenschappers. “Niet alleen voor het onderzoek van het LUMC,” laat Annemarie weten.
Dan somt ze op door welke medische beroepsgroepen nog meer gebruik gemaakt wordt van de mogelijkheden van deze kleinschalige slachterij op Reeuwijk-Dorp. Met als enige conclusie; natuurlijk moet er door allerlei beroepsgroepen geoefend worden. En voortschrijdend inzicht, maakt ook onderzoek nog altijd noodzakelijk. Als dat op restmateriaal van geslachte dieren kan, hoe mooi is dat? Dan is het dier niet alleen voor vleesconsumptie geslacht.