Binnengesmokkeld als de vriendin van het jongste zusje
BODEGRAVEN - Hun karakters liggen wellicht wat uiteen, maar ze vullen elkaar naadloos aan: Ben (81) en Betty (80) Schenkels-Koch. Ze hebben zich altijd ingezet om het goed voor elkaar te maken. En alle vierdagen vierden ze! Geen van de mijlpalen van hun huwelijk werd overgeslagen. Natuurlijk hebben ze ook weleens bonje, maar dat zijn ze zo vergeten. En dat al 60 jaar lang.
door Marlien van Leeuwen
De tante van Betty woonde in Delft naast de familie Schenkels. Twaalf kinderen hadden ze daar en daarmee was er altijd wel iemand voor het nakomertje Betty om mee te spelen. Ze ging dan ook graag logeren bij haar tante. Toen ze 16 jaar oud was, had ze ’s morgens een gesprek met een van de tweeling Schenkels. Die middag kreeg ze dezelfde vragen weer voorgeschoteld. Dat het dit keer Ben, maar niet Ed was die de vragen stelde, had Betty niet door. “Wat een suffie, ben je het nu alweer vergeten?” Dat was zo’n beetje de eerste zin die ze tegen haar toekomstige levenspartner uitsprak. “Maar ik wist wel gelijk welke van de twee ik de leukste vond!”
Voor hun eerste afspraakje zouden ze gaan schaatsen, maar bij aankomst bleek de schaatsbaan dicht te zijn. Dus werd er tijdens dat eerste afspraakje samen niet geschaatst. Betty lacht: “We hebben uiteindelijk nooit samen geschaatst!”
Je moeder hangt uit het raam, schreeuwden de kinderen naar Ben als ik de ramen aan de buitenkant aan het lappen was
Duiken voor de afwas
Bens moeder had niet veel vertrouwen in de huishoudelijke kwaliteiten van Betty. Een wantrouwen dat ze baseerde op het huishouden dat Betty’s tante erop nahield. Daarbij, Ben zat nog op de Kweekschool en school ging volgens Bens moeder vóór het meisje. Maar de twee waren niet voor één gat te vangen, dus kwam Betty bij Ben thuis als het vriendinnetje van zijn jongste zusje.
Trouwen gebeurde in de gemeente van de bruid, dus trouwden ze voor de wet in Haarlem en werd het huwelijk ingezegend in de Bavokerk van die stad. Ook toen al heerste er woningnood, waardoor ze gingen inwonen bij Bens ouders. Daar hadden ze twee slaapkamers, waar ze het muurtje tussen uitgehaald hadden. Mee-eten met het gezin Schenkels, dat was het goedkoopste. Dat deden ze overigens wel op hun eigen kamer. Daarmee omzeilden ze de ongeschreven regel dat iedereen moest meehelpen met de afwas. Als moeder Schenkels kookte, gebruikte ze zo’n beetje haar hele keukeninventaris! In dat kleine onderkomen werd hun eerste zoon Robert-Jan geboren.
Juf met de boze bril
Beide hebben ze in het onderwijs gezeten. Betty als kleuterjuf en Ben is begonnen als meester op de lagere school. Donkere monturen waren in de mode, dus droeg kleuterjuffrouw Koch er ook een. Zo kreeg ze haar bijnaam: de juf met de boze bril. Ze verdiende er 75 gulden per maand, te weinig om te sparen voor hun aanstaande huwelijk. Zo kwam ze te werken bij een verzekeringsmaatschappij aan de Keizersgracht in Amsterdam, wat veel beter verdiende. Betty stopte met werken toen ze trouwde. Járen later werd ze gymjuf voor de kleuters van de gymvereniging in Bodegraven, waarmee ze toch weer voor een groep 4-jarigen stond.
De eerste lagere school waar Ben ging werken was de Oranje Nassauschool aan de Weissenbruchstraat in Den Haag, een klasje van twintig kinderen. Om in Den Haag te komen ging hij met fiets 1 naar het station van Haarlem. Op station Laan van Nieuw Oost-Indië in Den Haag stond fiets 2, waarmee hij naar de school fietste.
Innovatieve les
Niet veel later werd Ben aangenomen op een basisschool in Monster. Het echtpaar verhuisde en kreeg hier hun tweede zoon Roeland. Op deze school kreeg Ben de vierde klas met maar liefst 48 kinderen. “Naast de school stonden drie 'poppenhuisjes',” vertelt Betty, “een huisjes van 6 bij 6 meter voor de meesters van de school. Vanuit de klaslokalen kon je die huisjes goed zien. 'Je moeder hangt uit het raam,' schreeuwden de kinderen dan naar Ben als ik de ramen aan de buitenkant aan het lappen was.”
Nadat Ben zijn akte had gehaald, mocht hij Engelse les gaan geven. Op 14 augustus 1972 stond meneer Schenkels als docent Engels voor de klas op de Groen van Prinsterer MAVO in Bodegraven. Hij had een voor die tijd dynamische manier van lesgeven. Ben: "Eerst luisterden de leerlingen naar de tekst via een cassetterecorder. Daar werd het verhaal voorgelezen en werden er bijpassende plaatjes getoond. Daarna legde ik de klanken uit en moesten ze het nazeggen. En als ze dat allemaal onder de knie hadden, mochten ze pas de tekst lezen. Zo werd hun uitspraak veel beter. O ja, en elk kind kreeg een Engelse voornaam.” Ook op andere gebieden was Ben innovatief. Hij stond bijvoorbeeld aan de wieg van een lokaal met acht(!) computers. Dat was wat in die tijd!
Kerkenwerk
Naast hun werk zette het echtpaar zich in voor de gymvereniging en deden ze 'kerkenwerk', zoals ze hun inzet voor de kerk noemen. Met name de zendingscommissie kon altijd op de inzet van Ben en Betty rekenen. Ook voetbalvereniging Rohda'76 heeft van hun inzet mogen genieten. En bij al die verenigingen was de rode draad de overtuiging dat wanneer mensen samenkomen, je ieders talenten moet benutten. Daarmee zet je iedereen in zijn of haar kracht. Zo leer je elkaar beter kennen en waarderen.
Een bezoek van de burgemeester ter ere van het 60-jarig jubileum bleef natuurlijk niet uit, evenals de felicitatiekaart van het koninklijk paar. Afgelopen 16 september was dé dag. Samen met hun kinderen, aanhang en kleinkinderen is het diamanten huwelijk goed gevierd.