‘Na 30 jaar warme fornuizen zal de winter pittig zijn’
InterviewNIEUWERBRUG - Radwane Khzane is sinds 1 mei dit jaar de nieuwe brugwachter van de laatste particuliere tolbrug in Nederland. Hiervoor was Radwane 30 jaar kok, waarvan 26 jaar bij het restaurant dat slechts enkele meters naast zijn nieuwe werkplek is gelegen.
door Ans van Heck
Al aan het begin van de 16e eeuw lag er een houten brug over de Oude Rijn die door boeren werd gebruikt om hun vee van de ene kant van het water naar de andere kant te brengen. In 1651 kregen de omwonenden toestemming van de Staten van Holland en West-Friesland om een ophaalbrug aan te leggen. De omwonenden betaalden de aanleg en werden zo collectief eigenaar van de brug. Een college van zogenaamde ‘bruggemeesters’ benoemde een brugwachter aan wie de schippers vanaf dat moment tol moesten betalen om te mogen passeren. Vanaf 1788 moesten ook vreemdelingen van buiten het dorp een geldbedrag betalen om de Oude Rijn over te mogen steken. Zie hier de parallel met het heden. Tegenwoordig zijn het echter vooral bezitters van sloepjes (pleziervaart) en niet-inwoners van Nieuwerbrug die tol moeten betalen.
De nieuwe brugwachter, Radwane Khzane, is dus in een lange traditie gestapt. Eerder dit jaar vertrok de vorige brugwachter voortijdig en werd de brug een tijdje bemand door vrijwilligers. Radwane: “Dat heb ik toen ook een maand gedaan. Na die maand was de stichting nog steeds op zoek naar een nieuwe tolbrugwachter. Ik dacht toen, ik ga dit gewoon eens proberen. Ik had altijd al veel contact met een van de vorige brugwachters die hier 30 jaar heeft gewerkt, Jan Westhof, dus deze overstap leek me leuk.”
Vroeg op
Zodoende is Radwane per 1 mei officieel begonnen. Radwane woont momenteel nog in Zwammerdam en pacht de brug van het College van Bruggemeesters, een groep van drie tot zes Nieuwerbrugse vrijwilligers. Het ernaast gelegen tolhuisje hoort bij de brug en wordt Radwanes nieuwe woning. Radwane: “Op dit moment wordt de woning gerenoveerd. De schatting is dat ik er eind dit jaar kan intrekken.”
Op dit moment werkt hij vijf dagen in de week, maar het is eigenlijk de bedoeling om in het botenseizoen (van begin april tot eind oktober) zeven dagen per week te werken. “In de zomer is het immers vooral in het weekend druk met bootjes.” Radwane begint nu ’s ochtends meestal om een uur of half 7 en dan werkt hij tot ongeveer 6 uur ’s avonds. “De drukte begint ’s ochtends echter al om een uur of half 6. Als ik straks hier woon, zal ik daarom wel wat eerder beginnen.”
Solide met onderhoud
Hoe is het eerste half jaar bevallen? Radwane: “Heel goed, want het is heel afwisselend. Het was natuurlijk wel de zomerperiode. Ik heb 30 jaar achter warme fornuizen gestaan, dus van de winter zal het wel heel anders zijn! Maar deze brug is uniek. Hij is heel solide en daardoor toekomstbestendig. Het is nog de enige tolbrug in Nederland en het schijnt de laatste particuliere tolbrug in West-Europa te zijn.”
Zijn er, behalve het innen van tol, nog andere werkzaamheden die erbij horen? Radwane: “Jazeker. Behalve het innen van tol van boten en autoverkeer ben ik ook verantwoordelijk voor het kleine onderhoud, dus de brug schoon en ijsvrij houden, invetten, enzovoorts. Het grote onderhoud is voor de stichting. En verder natuurlijk mijn administratie. Er zijn heel wat bedrijven die een abonnement hebben. Daarnaast moet het hier veiliger worden. Nu sta ik ‘s ochtends in het donker met een hesje aan, maar er moet verlichting komen. Dat gaat dan weer in overleg met de stichting.”
Pinnen
Het zal voor vele bezoekers een opluchting zijn: Radwane is de eerste pachter die met een pinapparaat werkt! Het is wel iets duurder. Het nieuwe tarief voor autoverkeer bedraagt 0,80 euro als je contant betaalt. Als je wilt pinnen, moet je 1 euro afrekenen. Schippers betalen 2,75 euro.
