Oranje-blauwe verschijning
REEUWIJK - De ijsvogel laat zich steeds vaker zien in onze gemeente. Met zijn opvallende kleuren is de kleine visjager een 'favorietje'. Waar het vroeger een zeldzame verschijning was, neemt het aantal waarnemingen nu toe.
Lees meer op pagina 4.
De ijsvogel is een van de soorten die profiteert van de milde winters. Andere soorten in onze regio zijn onder andere de grote zilverreiger en de Cetti's zanger, die rond de surfplas regelmatig zijn indringende zang laat horen. Qua afmeting is de ijsvogel bescheiden. Van de punt van de snavel tot en met de staart is de lengte ongeveer 16 cm. Vliegend is hij ook niet altijd gemakkelijk zichtbaar, want hij vliegt veelal dicht boven het wateroppervlak en zo snel dat de ijsvogel ondanks zijn felle roep al voorbij is voordat de verrekijker gepakt is. Niet voor niets is ‘de blauwe flits' een veel gebruikte bijnaam voor deze exotische verschijning.
Zeldzaam
De ijsvogel was nog niet zo lang geleden een vrij zeldzame verschijning in ons land. Hij kwam vooral voor langs langzaam stromende beken en stilstaande waterpartijen die visrijk waren, want de ijsvogel is een echte viseter. Langs de beken vond hij ook de steilranden om een nestholte in te maken, want de ijsvogel is een holenbroeder. Bij het ontbreken van die steilranden is de soort echter minder kieskeurig en kan bijvoorbeeld de wortelkluit van een omgevallen boom ook als broedplaats uitgekozen worden, evenals de kunstmatige ijsvogelwanden die hier en daar aangeboden worden.
Niet winterhard
In tegenstelling tot wat zijn naam suggereert, is de ijsvogel geen liefhebber van strenge winters. Als kleine wateren dichtvriezen, is het voedsel onbereikbaar en verhuizen de vogels naar de grote open wateren. Dat was bijvoorbeeld goed merkbaar in de strenge vorstperioden tussen 2008 en 2012, toen de ijsvogels zich op diverse plaatsen goed lieten bewonderen langs de Surfplas.
Strenge winters kosten veel ijsvogels het leven. Niet zelden sterven ze door voedselgebrek en uitputting. Af en toe breken ze hun nek, omdat zij naar visjes duiken die zich onder een dunne ijslaag bevinden. Zachtere winters zorgen er echter voor dat de populatie zich snel kan herstellen. De ijsvogel kan meerdere malen per seizoen broeden en produceert dan een legsel dat tot zeven eieren kan bevatten. Na de strenge winters in de periode 2008-2012 decimeerde in Nederland het aantal broedparen van circa 1000 naar ongeveer 100. Volgens gegevens van de Vogelbescherming is dat aantal in 2023 weer gegroeid naar ruim 800.
Broedgebied
Gezien het aantal foto's dat bij de redactie binnenkomt, laat de ijsvogel zich momenteel op veel plaatsen bewonderen. Dat kan ook in de komende maanden nog het geval zijn, want volgens John van Gemeren van Watersnip Advies broedt de soort de laatste jaren in bescheiden mate ook in het plassengebied en op een enkele andere plaats daarbuiten. Niet alle ijsvogels die gezien worden zijn hier broedvogel, want in de winter wordt het aantal dat hier verblijft aangevuld met exemplaren uit noordelijker en oostelijker gelegen landen.
Overigens gaat het hier uitsluitend om de Europese ijsvogel, want wereldwijd komen er zo’n 120 kleine en grote soorten voor, waaronder de kookaburra, die maar liefst 40 cm lang is.
