Gemeentebegroting 2026: lokale lasten hoogste in de regio
PolitiekBODEGRAVEN-REEUWIJK - Met enige voldoening heeft het college van B en W vorige week de laatste begroting van deze raadsperiode aangeboden aan de gemeenteraad. Het lijvige document heeft de titel ‘De basis is op orde. Een gezond financieel fundament’ meegekregen. Inwoners moeten hier echter diep voor in de buidel tasten.
door Bert Verver
Heel veel gemeenten hebben zich zorgen gemaakt over hun begroting voor 2026, omdat het Rijk een lagere bijdrage zou gaan leveren. 2026 wordt daarom wel het ‘ravijnjaar’ genoemd. Bodegraven-Reeuwijk heeft hier volgens wethouder Elly de Vries, in tegenstelling tot sommige andere gemeenten, 3 jaar geleden al op geanticipeerd, waardoor grote problemen zijn uitgebleven.
Het college is tevreden dat de begroting sluitend is en dat zij erin geslaagd is de groei van de schulden te stoppen. Er wordt zelfs een daling verwacht van 147,7 miljoen euro eind 2026 naar 121 miljoen in 2040. Bovendien verwacht het college dat de gemeente volgend jaar een positief saldo heeft van 7,5 miljoen euro. Dat bedrag gaat naar de reserves. Ook voor de jaren 2027-2028 en 2029 wordt een positief saldo verwacht, al zal dat naar verwachting lager liggen dan het overschot van komend jaar.
Wat is de begroting?
De begroting (ook wel ‘Programmabegroting’) is het belangrijkste document van het jaar. Hierin stelt het college voor welke belastingen worden geheven en hoe ze het geld zullen verdelen over alle onderwerpen in de gemeente. Daarbij wordt 4 jaar vooruitgekeken, maar de focus ligt op het komende jaar.
Dure gemeente
Dat geld moet wel ergens vandaan komen. In de landelijke lijst van ‘dure gemeenten’ staat Bodegraven-Reeuwijk op plaats 11 voor meerpersoonshuishoudens met een koopwoning en plaats 15 voor huurders. In de regio zijn de gemeentelijke belastingen met 1361,29 euro duidelijk het hoogste. Dit bedrag gaat uit van een woning met een waarde van 429.000 euro en een gemiddeld meerpersoons huishouden. De inwoners van de Krimpenerwaard zijn het goedkoopst uit met een bedrag van 956,97 euro - meer dan 400 euro minder. Het tarief van de OZB is in Bodegraven-Reeuwijk het hoogst met 0,1242 procent. De tarieven van de afvalstoffenheffing en de rioolheffing zijn niet het hoogst, maar liggen wel ruim boven het gemiddelde.
Het college hoopt op een afvlakking van deze lokale lasten. In 2026 haalt de gemeente een bedrag van circa 28,5 miljoen op; in de 3 jaren daarna wordt nauwelijks een stijging voorzien. Voor de leges is zelfs een daling ingecalculeerd van 540.000 over de komende 3 jaar, vooral door minder opbrengsten van omgevingsvergunningen en reisdocumenten.
Vergelijking met Voorjaarsnota
Ten opzichte van de Voorjaarsnota zijn er in de begroting een paar dingen veranderd. Voor de opvang van de inmiddels ruim 500 Oekraïense vluchtelingen staat aan de inkomstenkant voor 2027 een bedrag van 4 miljoen euro ingeboekt en voor 2028 3 miljoen. Ook kosten en opbrengsten van de Gezondheidsnota en het Preventieplan Alcohol zijn anders verdeeld.
Daarnaast zijn er hier en daar incidenteel lagere inkomsten en uitgaven door bijvoorbeeld het doorschuiven van werkzaamheden van de gemeente naar het volgende jaar. Dat laatste is een beproefde methode: jaarlijks blijkt dat een deel van de ingeplande werken in de openbare ruimte niet binnen het geplande boekjaar kunnen worden uitgevoerd.
Aandachtspunten
Het beleid van de gemeente is dat de opbrengsten van de gemeentelijke belasting en rechten de kosten op hetzelfde gebied moeten dekken, maar niet alle posten voldoen daaraan. Zo staat een belangrijke post als de afvalstoffenheffing momenteel op een dekking van 92 procent. In 2028 moet die wel 100 procent dekkend zijn.
Een andere financiële zorg is de kosten van het opnieuw vormgeven van de ambtelijke organisatie. Hier is het laatste woord nog niet over gezegd: voor het kerstreces komt er nog een organisatieontwikkelingsplan, terwijl er ook een doorontwikkeling plaatsvindt van de planning- en control-cyclus.
Speerpunten
De speerpunten van de Voorjaarsnota zijn overeind gebleven. De belangrijkste thema’s daarbij zijn woningbouw, onderwijshuisvesting, mobiliteit, duurzaamheid en de kwaliteit en kostenbeheersing van het Sociaal Domein. Voor de woningbouw ligt de focus op de bouwwerkzaamheden op de huidige accommodatie van VV Bodegraven, Vromade, Weideveld II en de Oude Rijnzone. De gemeente blijft ook bijdragen aan de Regionale Energiestrategie (RES).
Een meevaller is de regiodeal ‘De fundamentele waarde(n) van het Groene Hart’. Samen met andere gemeenten in de regio wordt gewerkt aan dit programma, waarvoor het rijk een bedrag van 18 miljoen euro beschikbaar heeft gesteld. Volgens wethouder Elly de Vries leidt het gevoerde financiële beleid tot “een versterking van de positie op positieve ranglijstjes en zorgt het ervoor dat de gemeente uit de negatieve blijft”.