Gemeentelijke financiën blijven achter
BODEGRAVEN-REEUWIJK - Bodegraven-Reeuwijk blijft op financieel gebied ver achter bij de meeste vergelijkbare gemeenten met een inwonertal tussen de 25.000 en 50.000 inwoners. In het jaarlijkse onderzoek van accountantsorganisatie BDO naar de financiële slagkracht van gemeenten komt Bodegraven-Reeuwijk op plaats 122 van de 134. De berekeningen zijn gebaseerd op de begroting van 2024.
door Henri Stolwijk
BDO kent onze gemeente als rapportcijfer een 7,3 toe. De berekeningen zijn gebaseerd op de begroting van 2024. Toen zette het college van B en W en de gemeenteraad nog volop in op het terugbrengen van de gemeentelijke schuld van 140 miljoen euro. Dat leek ook te lukken, de schuld ging aanzienlijk omlaag. Inmiddels is duidelijk dat onder meer door noodzakelijk geachte investeringen in het ambtelijk apparaat de schuld de komende jaren juist weer oploopt tot 130 miljoen euro.
In de regio scoort alleen Zuidplas nog slechter dan Bodegraven-Reeuwijk, maar bijvoorbeeld Waddinxveen en Nieuwkoop staan veel hoger in de ranking. Krimpenerwaard (28), Woerden (40 en Gouda (45) vallen in de categorie tot 100.000 inwoners, maar komen op de gemeten ratio’s boven onze gemeente uit. Alphen aan den Rijn, 15e op de lijst met gemeenten boven de 100.000 inwoners, scoort ook beter.
Schuldquote
De schuldquote, dat wil zeggen de schuld ten opzichte van de jaarlijkse begroting, was in 2024 in Bodegraven-Reeuwijk met 106,4 procent de hoogste van alle 134 gemeenten in de vergelijkbare categorie. Onze gemeente is bovendien een van de weinige die een negatieve uitkomst heeft op het onderdeel grondexploitatie, van -1,6 procent. Dat wil zeggen dat er weinig is geïnvesteerd in bouwgrond; de gemeente loopt dus ook geen risico op dit gebied. De zogenaamde bouwratio bedraagt gemiddeld 4,1 procent, een daling van 0,7 procent ten opzichte van 2023. Gemeenten verkleinen daarmee hun risico’s bij investeringen in bouwgrond, maar ook hun slagkracht. Dat heeft volgens BDO een negatief effect op het realiseren van bouwplannen.
Het rapport kent Bodegraven-Reeuwijk op basis van de begroting 2024 een structurele exploitatieruimte van 9,9 procent toe. BDO noemt daarbij een gemiddeld percentage van 3,3 procent al aan de hoge kant, maar stelt tegelijkertijd dat dit cijfer sterk beïnvloedt kan worden door eenmalige baten.
Belastingcapaciteit
Wat betreft de belastingcapaciteit, de ruimte om lokale belastingen te verhogen of uit te breiden, zit Bodegraven-Reeuwijk met 140,9 procent al ver over het maximum. Slechts een handvol gemeenten in deze categorie scoort nog slechter. Gemiddeld scoren de vergelijkbare gemeenten iets onder de 100 procent. Overigens zijn de lokale belastingen in Bodegraven-Reeuwijk zowel in 2025 als in 2026 verder verhoogd.
Positiever
In algemene zin stelt BDO dat de financiële positie van de gemeenten een positiever beeld toont dan voorheen: de tekorten lijken verkleind, de financiële ruimte oogt groter. Daar wordt wel meteen een vraagteken bij gezet. "Maar achter deze cijfers gaat een andere werkelijkheid schuil. Veel gemeenten hebben de afgelopen jaren weliswaar bezuinigingen doorgevoerd, maar de positieve resultaten zijn ook het gevolg van financieel-technische ingrepen in het gemeentefonds en gemeentebegrotingen. De grote opgaven blijven onverminderd bestaan: in het sociaal domein, bij maatschappelijk vastgoed, in de klimaatadaptatie en energietransitie en in de uitvoeringscapaciteit.”