Windmolens: nog niks besloten, maar wel een aanbod in de bus

do 2 apr, 17:00 Duurzaam

BODEGRAVEN-REEUWIJK - Provincie Zuid-Holland zoekt locaties voor windmolens en de polder ten zuiden van de N11 komt daarbij steeds duidelijker naar voren. Terwijl het officieel alleen nog gaat om ‘zoekgebieden’, lopen energiecowboys de deuren van landeigenaren al plat. Samen met andere omwonenden maken Marjolein en Jerry Humme zich zorgen dat straks ineens niks meer tegen de windmolens te doen is. “Het voelt alsof we voorbij worden geraasd door grote partijen. Waar blijft onze gemeente?”

“Ik zou willen zeggen: ‘Zet ze maar een polder verderop’, maar ik gun het eigenlijk niemand,” begint Marjolein Humme op haar erf langs de Oud-Bodegraafseweg. “Wij willen dat de polder blijft zoals die nu is.” Ze wijst naar de overkant van de polder. Op een krappe kilometer langs oude sloten zie je duidelijk het huis van de overbuurman.

Volgens de provinciale richtlijn zou er precies een windmolen tussen passen, op 400 meter afstand van elk huis. Bij een windmolen van 240 meter piekhoogte, waar de provincie mee rekent, betekent dat een betonnen fundament van 13,5 meter doorsnee dat boven het maaiveld uitsteekt en een paal van 9 meter doorsnee. Volgens het conceptplan zouden er vijf van deze kolossen passen tussen de Warmoeskade en de Goudsestraatweg (N459).

Het staat in schril contrast met de kronkelende Oud-Bodegraafseweg en de moeite die is gedaan om dat karakteristieke uiterlijk te behouden. “Er is geen bewoner die geen afgewezen bouwvergunning heeft vanwege het historisch-culturele landschap en het vrije uitzicht.”

Marjolein en Jerry Humme maken zich zorgen over mogelijke windmolens in hun achtertuin omringd door de Oud Bodegraafseweg, Goudse straatweg (N459), Oud Reeuwijkseweg, Ringdijk, Warmoeskade en J.C. Hoogendoornlaan. - Key Tengeler

Onrust in de buurt

Sinds afgelopen zomer is het onrustig in de buurt. De provincie zag dat de gemeenten hun doelen voor het opwekken van duurzame energie niet gingen halen, dus deed zelf een onderzoek naar mogelijke locaties voor windmolens. Daar rolden negen meest geschikte locaties uit, de ‘primaire zoeklocaties’, waaronder de Bodegraafs-Alphense polder.

Begin maart werd het nog warmer onder de voeten. De provincie maakte bekend zes van de zoeklocaties van de lijst te willen halen. Dan blijven er nog maar drie over – en wordt de kans wel erg groot dat ze écht komen. “Formeel is er nog niks besloten. Als ik contact opneem met de provincie, krijg ik sussende woorden dat het zo ver nog niet is, dat de haalbaarheidsonderzoeken nog komen. Maar ondertussen verdwijnen de alternatieven,” zegt Marjolein. Het voelt alsof ze in het nauw gedreven wordt. “Misschien dat er uiteindelijk minder molens komen. Of dat ze minder hoog worden. Maar dan ben je al aan het onderhandelen om de schade te beperken. Zo ver willen we het niet laten komen.”

Wat ook niet helpt om vertrouwen te houden in een afloop zonder windmolens is dat diverse ontwikkelaars al aan de deur stonden bij grondeigenaren om een bod te doen op de grond. Dat gaat om grote bedragen, tot tienduizenden euro’s per jaar per windmolen. “Iedereen zegt: ‘We zien de windmolens liever niet, het is zonde van de polder’, maar het geld is ook genoeg om de bedrijfsvoering voor 20-30 jaar zeker te stellen.”

Die commerciële partijen spelen de gemeenschap rond de polder uit elkaar. Jerry: “Na één gesprek kregen we al een concept-overeenkomst in de bus, compleet met paraaf van de ontwikkelaar. Toen wij aangaven dat we geen voorstander waren, zeiden ze: ‘Als je het niet doet, doet je buurman het. Dan heb je niks.’” Daarbij is het land van polder Oud-Bodegraven in handen van slechts een stuk of zes grondeigenaren. “Dat maakt onderhandelen relatief makkelijk. Er zijn bijna zestig adressen, maar zij bepalen hoe de polder eruit gaat zien.”

Wel de lasten, niet de lusten
De provincie zegt bij grootschalige energieprojecten te streven naar 50 procent ‘lokaal eigendom’. Dat kan in de vorm van mede-eigenaarschap of via een andere financiële compensatie. “Maar voorlopig hebben we in de voorstellen niet veel meer gezien dan een buurtbarbecue,” zegt Jerry. “En dan mogen wij opdraven om te juichen voor de windmolens.”

In de steek gelaten

Andere gemeenten hebben al in vroeg stadium geprotesteerd. Gemeenteraden in Alphen aan den Rijn, Kaag en Braassem en Nieuwkoop spraken zich van de zomer direct uit tegen de zoekgebieden in hun gemeenten. Het lijkt erop dat daardoor enkele gebieden zijn ingetrokken.

De gemeenteraad in Bodegraven-Reeuwijk bleef stil. In oktober liet het college aan de raad weten dat de gemeente ‘meekijkt’ met de provincie om te zorgen dat ‘als plaatsing onvermijdelijk is binnen de gemeente ze op de plek komen met de minst negatieve impact voor de inwoners’. Ook is de provincie met succes gevraagd het secundaire zoekgebied boven Nieuwerbrug helemaal te schrappen vanwege het ‘open veenweidelandschap met een hoge cultuurhistorische waarde’.

Voor de polder langs de Oud-Bodegraafseweg geldt dit blijkbaar niet. In een brief van begin maart zegt het college blij te zijn dat er in Bodegraven-Reeuwijk kansen liggen om ‘een substantieel aandeel’ te leveren in de opwek van duurzame energie in de regio. Marjolein en Jerry voelen zich in de steek gelaten. “Tijdens het lijsttrekkersdebat voor de verkiezingen stemden de coalitiepartijen allemaal tegen windmolens. Waarom spraken ze zich dan niet uit? Ons wordt niks gevraagd door de provincie, dus waar is de gemeente om voor onze belangen te vechten?”

Lijsttrekkers reageerden in het verkiezingsdebat op de stelling ‘Er komen windmolens van 240 meter of hoger langs de N11’. - BR6

Eindelijk beweging
Deze week nam de gemeenteraad een motie aan om zich te verzetten tegen de plannen van de provincie. BBR, CDA en VVD keren zich in de motie niet tegen de plaatsing van windmolens an sich, maar tegen de werkwijze van de provincie. Ze vinden dat de provincie eerst meer hulp moet bieden bij zonneprojecten die de gemeente heeft voorgesteld, voordat er wordt gekeken naar locaties voor windmolens. Het college gaat met de motie aan de slag. Marjolein reageert gematigd positief. “De motie lijkt hoopgevend, maar het is opnieuw geen krachtig ‘nee’ tegen windmolens. De optie blijft gewoon bestaan.”