Wie was de bekende kruideniersfamilie Graafland?

REEUWIJK - Kent u de 'Dorpswinkel' aan de Platteweg nog? Inmiddels al ruim 50 jaar gesloten, maar tot 1968 was de winkel zeer gewaardeerd in de wijde omgeving. De familie Graafland stond aan de wieg van deze winkel. Maar wie waren zij?

Gijsbert Graafland was de stamvader van het bekende kruideniersgeslacht in Sluipwijk, gemeente Reeuwijk. Hij werd geboren op 3 oktober 1825 en was het tweede kind in een gezin van 11 kinderen. Toen Gijsbert dichtbij zijn dertigste verjaardag kwam, vroegen zijn ouders wel eens of hij geen vriendinnetje had. Ze vonden het duidelijk tijd worden! Gijsbert trok zich er nog niet veel van aan, totdat hij hoorde over Gerrigje Hofland. Zij was weduwe geworden en al moeder van drie kinderen. Gijsbert vroeg zich af waar zij heen zou gaan met haar drie kinderen toen hij hoorde dat de hofstede van boer Hofland was verkocht.

Te koop
Thuis hadden ze ook het nieuws gehoord en de moeder van Gijsbert merkte op: "Gijsbert, zou Gerrigje geen goede vrouw voor jou kunnen zijn?" Ook de vader van Gijsbert was erg enthousiast. Hij verzamelde al zijn moed en besloot haar op te zoeken. Na enige tijd zijn ze het eens geworden en zijn ze getrouwd. Gijsbert Graafland trouwde toen hij 30 jaar oud was op 8 februari 1856 te Rietveld en de Bree in gemeenschap van goederen met Gerrigje Rooken. Ook Gerrigje was 30 jaar oud. Gijsbert trok bij haar in en hoorde niet veel later op de Bodegraafse kaasmarkt dat er een mooie boerderij met landerijen te koop stond onder Oukoop. Daar wilde hij wel meer van weten. Hij ging kijken en onderhandelde over de boerderij met de gebroeders Prince, de huidige eigenaren. Van hen kocht hij op 1 mei 1857 een hoeve onder Oukoop, gelegen op de zogenaamde vrije heerlijkheid 'De Wiltenburg' met enkele percelen land, schuren en nog een boerderij onder Oukoop voor 10.000 gulden.

Warmte, orde en regelmaat
De boerderij verhuurde hij en zelf betrok hij met zijn vrouw en zijn drie stiefkinderen de hoeve op 'De Wiltenburg'. Het was hard werken om de woning op orde te krijgen maar Gerrigje werkte hard met hem mee. Ze kregen samen zes kinderen in de 7 jaar dat ze samen waren. Arie was het vijfde kind en werd later de eerste winkelier Graafland. Al snel werd Gerrigje ziek en overleed op 38-jarige leeftijd op 4 oktober 1863. Zij liet haar man met negen kinderen achter. Op haar verzoek vond er op 20 oktober 1863 nog wel een boedelscheiding plaats op 'De Wiltenburg' ten gunste van haar drie kinderen met Wouter Hofland.

Zo'n drie jaar later hertrouwde Gijsbert Graafland met Jannigje de Bruin. Zij was 29 jaar oud toen ze de nieuwe boerin werd op de hoeve 'De Wiltenburg' en de zorg kreeg over negen stiefkinderen. Ze bracht weer warmte, orde en regelmaat in het grote gezin. Uit dit huwelijk werden er acht kinderen geboren.

Inmiddels woonde het vijfde kind van Gijsbert Graafland en Gerrigje Rooken in een huis aan de Platteweg, waar later een camping is geweest, met zijn vrouw Margaretha Ooms. Hij was koopman en winkelier van beroep. In 1881 kreeg hij de kans om een woonhuis met erf aan de Platteweg H 209 te kopen voor 1600 gulden. Op deze locatie startte hij de winkel en is het kruideniersgeslacht graafland begonnen.

'De Wiltenburg' verkocht
Na een leven van grote zorgen en hard werken overleed Jannigje op 13 november 1896. ze was 59 jaar oud en liet een man met zeventien kinderen achter. Een jaar na haar overlijden vond er op verzoek van Gijsbert Graafland op 9 februari 1897 een nieuwe boedelscheiding plaats. Nog geen drie maanden later overleed Gijsbert Graafland ook, hij is 72 jaar geworden. In datzelfde jaar werd ook 'De Wiltenburg', schuren, weilanden en percelen verkocht.

Volgende week leest u over de start van deze kruidenierswinkel en wie de drijvende krachten waren achter deze winkel.

Tekst: Wim Verweij