De Middelburgse polder.
De Middelburgse polder. Foto: Bert Verver

De boer aan het roer: nieuw toekomstperspectief voor Middelburg-Tempelpolder

Politiek

REEUWIJK - Tijdens de maandelijkse inspraakavond zijn de gemeentelijke raads- en commissieleden bijgepraat over de gebiedsplannen die worden ontwikkeld voor de Middelburg- en Tempelpolder (MT-polder) die gelegen is rond Reeuwijk-Dorp en het buurtschap Tempel. De plannen belichten, voor zover nu bekend, vooral het toekomstperspectief van de agrarische sector in dit gebied en de uitdagingen waarvoor die sector staat.

door Bert Verver

De MT-polder is met een ligging van circa 6 meter beneden NAP een van de diepste polders van Nederland en kampt onder andere met problemen op het gebied van waterhuishouding, verzilting en een ondoelmatige verkaveling van agrarische bedrijven. De raads- en commissieleden kregen een presentatie van experts om hen mee te nemen in de verbeteringen die in werking zijn gezet in het kader van het Nationaal Programma Landelijk Gebied. Dit programma gaat onder andere over stikstofreductie, schoon water en de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen. 

Het gebiedsplan is geïnitieerd vanuit het thema ‘boer aan het roer’, met als uitgangspunt dat de grondeigenaren samen met overheden als gemeente, provincie en hoogheemraadschap verantwoordelijk zijn voor het gebied.

Toekomst voor de agrariër

In het veenweidegebied worden vier poldergebieden onder de loep genomen in de provincies Zuid- en Noord-Holland en Utrecht. Voor iedere polder is maatwerk vereist met een aanpak vanuit verschillende disciplines. Uiteindelijk moet dat leiden tot een breed gedragen gebiedsplan. 

In de eerste fase zijn met de agrariërs zogenaamde ‘keukentafelgesprekken’ gevoerd en is een omgevingsanalyse gemaakt. Daarbij zijn de wensen van de diverse partijen in kaart gebracht en zijn de problemen via een ‘poldersafari’ ter plekke bekeken. In de tweede fase zijn ontwerpsessies gehouden en wordt er gewerkt aan een rapportage hierover. Na presentatie daarvan volgt een plan voor de uitwerking (de derde fase).

Uit de eerste verkenningen is gebleken dat er zeker sprake kan zijn van een agrarische toekomst voor de polders. Daarbinnen zijn kringloop- en natuurinclusieve landbouw rendabel en in balans met de sociale en natuurlijke omgeving. De doelen hiervoor worden door de gemeente opgenomen in de herziening van de omgevingsvisie. Uitgangspunten zijn onder andere dat het watersysteem en de agrarische activiteiten bij elkaar passen en dat in 2040 de kwaliteit van het water goed is dankzij het lage nutriënten- en zoutgehalte.

Agrarisch natuurbeheer

Een ander uitgangspunt is dat agrarisch natuurbeheer veelvuldig en grootschalig wordt toegepast en ook een verdienmodel wordt voor de boer. Die moet extensiever gaan werken met een energiesysteem dat duurzaam en vrijwel geheel fossielvrij is. Daarbij zoekt de gemeente in het gebied compensatiegrond voor weidevogelgebieden die elders, bijvoorbeeld door bouwactiviteiten, verloren gaan.

Jan van der Werf, melkveehouder in het gebied, sloot de presentatie af. Hij was blij met de wijze waarop het proces vorm was gegeven en zag goede mogelijkheden voor maatregelen die de stikstofbelasting omlaag kunnen brengen. Kavelruil en daarmee samenhangende vermindering van transportbewegingen kunnen daarvoor een goede aanzet geven. Maar, zo benadrukte hij, het moet wel betaalbaar blijven. En de maatschappelijke kosten kunnen niet allemaal ten laste van de grondeigenaren komen.

In het komende jaar worden verdere verkenningen uitgevoerd. Eind 2024 moeten die uitmonden in een uitvoeringsprogramma.

Advertentie

Categorieën