Op zoek naar verkeersbalans tussen wonen, werken en natuur in plassengebied

REEUWIJK

Enkele weken geleden nam de gemeente het besluit af te zien van de breedte beperkende poortjes bij de toegangen naar het plassengebied. De poortjes worden vervangen door camera’s. Dat het zoeken is naar een balans tussen de belangen van wonen en werken in het gebied en de belangen van natuur en landschap bleek wel in gesprek met Marjolein Buitelaar van het dorpsteam, agrarisch onderneemster Ivanka de Goey en aannemer Cor Vonk.

door Bert Verver

Brede belangen

“Als dorpsteam zijn wij de ogen en oren in het plassengebied en proberen we problematieken in het gebied aan te kaarten bij de gemeente,” vertelt de voorzitter van het dorpsteam Marjolein Buitelaar. De verkeersproblematiek is in de gesprekken van het dorpsteam altijd een belangrijk item. “Mede door het veelvuldige bouwverkeer zagen wij de verkeersdruk in het gebied toenemen. Zo’n 8 jaar geleden hebben wij als Dorpsteam Plassengebied bij de wethouder aan de bel getrokken over het zware verkeer in het plassengebied.”

Het dorpsteam zag dat er gevaarlijke situaties ontstonden, maar ook dat de natuur schade ondervond. Marjolein: “Door de toename van het zware verkeer werden bermen kapot gereden, wat ten koste ging van de ecologische waarde en de landschappelijke kwaliteit van de wegen.”

Dat een oplossing niet zo eenvoudig was, blijkt wel uit het feit dat het ongeveer 4 jaar duurde voor de gemeente, die ieder jaar voor bijna 100.000 euro aan schade moet repareren, besloot om bij de ingangen van het plassengebied toegangspoortjes te plaatsen. Daardoor kon alleen verkeer smaller dan 2,20 meter doorrijden. Daarnaast werd een gewichtsbeperking van 10 ton ingevoerd.

Halve oplossing

Helemaal tevreden met deze oplossing was het dorpsteam echter niet. Marjolein: “Voor de brede voertuigen zouden de poortjes wel werken, maar omdat het gewicht ook een grote rol speelt, had er ten minste een weegsysteem aan moeten worden gekoppeld. Nu kon nog steeds schade aan bijvoorbeeld de bruggen ontstaan. Voor ons waren de poortjes eigenlijk maar een halve oplossing.”

De problemen die aannemers van de maatregelen zouden ondervinden, konden deels worden opgevangen door een ontheffingssysteem, maar uiteindelijk was het de bedoeling dat het transport met lichtere voertuigen zou plaats vinden. Zo ver is het niet gekomen.

Niet rouwig

Volgens Marjolein is het dorpsteam niet rouwig dat de poortjes niet in gebruik worden genomen. “De techniek gaat door en de poortjes zijn door de tijd achterhaald.” De vervangende camera’s zullen werken op basis van kentekenherkenning. Per 1 januari moeten ook alle zware voertuigen zoals tractoren een kenteken hebben. “Wij zijn erg benieuwd hoe de handhaving gaat plaatsvinden,” zegt Marjolein. “Daarnaast zouden we graag zien dat de gemeente het heft in handen neemt om de bermen beter te beschermen. Nu doen veel particulieren dat door bomen te planten of stenen neer te leggen. In Nieuwerbrug loopt er een proef voor en wij zijn benieuwd hoe dat uitpakt.”

Ook is het dorpsteam voorstander van een betere belijning om de bestuurders goed te sturen. “Daar loopt een proef voor op de ’s-Gravenbroekseweg in samenwerking met de bewoners aldaar.”

Slechte navigatie

“Van de toegangspoorten hebben wij geen last gehad,” zegt Ivanka de Goey, die samen met haar man Ardy de natuurboerderij Hoeve Stein runt. “De poorten hebben tot dusver open gestaan, dus vormden geen belemmering. Maar met de bijna 200 ha grasland die wij beheren ontkomen wij er niet aan dat er flinke machines gebruikt moeten worden.” Deze oogstmachines zien er zwaar uit, maar dat wil volgens Ivanka niet zeggen dat ze zwaar zijn. “Bovendien is de vraag of je veel zwaar verkeer kunt weren, want het is allemaal bestemmingsverkeer. Niemand gaat hier voor zijn plezier met zware voertuigen rond rijden.”

Wel ziet de familie De Goey dat er af en toe problemen ontstaan met met name buitenlandse vrachtwagens, die door een slecht werkend navigatiesysteem de smalle weg op rijden. Ze komen dan slechts moeizaam weer weg. Ivanka: “De transportbewegingen waarvan wij zelf afhankelijk zijn, daar hebben we afspraken over gemaakt. Zo begint de melkrijder met een lege wagen bij ons, waardoor hij veel minder zwaar is. De leverancier van het voer komt zoveel mogelijk met kleinere wagens. Ook de loonwerkers zijn eigenlijk, alleen al door het feit dat zij sommige draaien niet kunnen maken, veelal verplicht om met kleiner materiaal te komen. Probleem is natuurlijk wel dat aan het vervoeren met kleinere transportmiddelen een kostenplaatje hangt.”

Hoe het cameratoezicht gaat werken, wacht de familie De Goey rustig af. “Het lijkt wat handiger, maar wij zijn erg benieuwd hoe het in de praktijk gaat verlopen.”

Niet pesten, maar paaien

Cor Vonk is met zijn bedrijf Servicedienst Reeuwijk al zo’n 35 jaar werkzaam in het plassengebied. Zowel als aannemer als bewoner ervaart hij dagelijks de consequenties van het steeds drukker wordende verkeer. Vanuit zijn bedrijf is hij al zo’n 10 jaar geleden begonnen met investeren in lichter materiaal, machines en vervoer over water. Cor: “Ik heb in het begin al tegen het dorpsteam gezegd dat ik vóór de poortjes ben, mits het goed geregeld wordt, zodat je de bewoners niet pest, maar paait met de maatregelen. Dat paaien is nooit gebeurd.”

Met cameratoezicht en weglussen had de gemeente het zo kunnen regelen dat de poortjes alleen bij overtreding dicht zouden gaan, volgens Cor. Voor het overige hadden ze open gekund. “Dat was veel gemakkelijker geweest voor de bewoners van het gebied en de recreanten, maar het is helaas nooit zover gekomen.” 

Cor voegt eraan toe het jammer te vinden dat de gemeente zichzelf ook niet altijd aan de regels houdt. Bij weg- en bruggenonderhoud wordt soms erg zwaar materieel ingezet, terwijl een aannemer bij een geringe gewichtsoverschrijding dure rijplaten moet neerleggen. Wat betreft Cor kunnen de poortjes rustig blijven staan. In combinatie met een weglus en camera zou dat zelfs beter zijn, omdat het oneerlijke concurrentie op tijdstippen dat er geen toezicht is, kan tegengaan. Overigens plaatst hij ook een kritische kanttekening bij het ecologisch bermbeheer. Daardoor is de zode van de bermen minder stevig en dus gevoeliger om kapot te worden gereden.

Overslag

Behalve dat er cameratoezicht wordt ingesteld, probeert de gemeente ook op andere manieren het zware transport te verminderen. Zo wordt op bedrijventerrein Zoutman een overslagplaats ingericht om zware lasten op kleine wagens over te laden. Ook wordt het transport over water bevorderd door de aanleg van een loswal aan de Breevaart. Cor Vonk betwijfelt echter of hij van de loswal gebruik zal maken. “Die loswal komt op een plek te liggen die verkeerstechnisch dusdanig gevaarlijk is dat ik het risico eigenlijk niet durf te nemen.”