De boerderij op Buitenkerk die de werkgroep behoedde voor sloop.
De boerderij op Buitenkerk die de werkgroep behoedde voor sloop.

Waarde van historisch erfgoed weerloos zonder werkgroep

Algemeen

BODEGRAVEN-REEUWIJK

De werkgroep Bodegraven-Reeuwijk van de Stichting Hugo Kotestein leidt al een paar jaar een slapend bestaan door een gebrek aan voldoende bevlogen vrijwilligers. Wie schudt de hoeder van het behoud en het versterken van historisch erfgoed wakker?

door Ad van den Herik

Alles van waarde is weerloos. Die strofe uit het gedicht ‘De zeer oude zingt’ vloeide uit de pen van de Nederlandse dichter Lucebert (1924-1994). Is alles van waarde inderdaad weerloos? Dat valt nog te bezien. Al vanaf 1975 probeert de Stichting Hugo Kotestein het ongelijk van Lucebert te bewijzen door zich op te werpen als hoeder van het behoud en versterken van historisch erfgoed. Ook in Bodegraven-Reeuwijk, daar waakt de lokale werkgroep. Of is het ‘waakte’ - verleden tijd? Want sinds 2019 leidt de werkgroep Bodegraven-Reeuwijk een slapend bestaan, terwijl de slopershamer van geen rusten wil weten.

Sloperskogel

Eerst maar eens even uit de doeken doen hoe de Stichting Hugo Kotestein tot stand kwam en wat die precies wil. De stichting bestaat sinds 1975 en dankt haar naam aan Hugo Jasperszoon Kotestein. Deze Woerdenaar ging in de zeventiende eeuw door het leven als stadstimmerman, aannemer en bouwmeester. Ook maakte hij deel uit van het stadsbestuur en schopte het zelfs tot burgemeester. 

In de zeventiger jaren van de vorige eeuw waren beeldbepalende, waardevolle panden in Woerden inderdaad weerloos tegen de sloperskogel, onder andere het Proveniershuis, gebouwd door Hugo Jasperszoon Kotestein zelf. Die gebeurtenis verklaart de stichtingsnaam. En ja, die stichting zet zich in voor het behoud en de versterking van het historisch erfgoed in haar werkgebied. Dat werkgebied beslaat Harmelen, Kamerik, Linschoten/Montfoort, Oudewater, Woerden-Zegveld en Bodegraven-Reeuwijk, ieder met een eigen werkgroep.

Trots

In de achterliggende jaren bewees de werkgroep Bodegraven-Reeuwijk haar toegevoegde waarde, herinnert Gert-Jan Rodenburg zich. Hij kan het weten, want de Bodegraver spande zich maar liefst 28 jaar in voor het aangezicht van zijn eigen dorp. In een vlot tempo somt hij panden op aan de Noordzijde, de Meije en in de omgeving van de Burgemeester Crolesbrug die de werkgroep behoedde voor sloop of blijvende esthetische verminking. “We hebben het toch maar mooi voor elkaar gekregen dat er nu nog waardevolle boerderijen en huizen staan,” klinkt Gert-Jan trots.

Door de jaren heen nam de werkgroep haar signaleringsfunctie uiterst serieus, bijvoorbeeld bij de herbestemming van het Phoenixgebouw in de Noordstraat, de voormalige wijnhandel van Mak in de Wilhelminastraat, de begraafplaats achter de Dorpskerk of het oude pand van Burggraaff op de hoek Kerkstraat-Voorplein. Niet altijd intervenieerde de werkgroep met succes. “Bij de boerderij aan de Oudkoopsedijk in Reeuwijk, die nog stamt uit de tijd van Rembrandt, lukte het niet. Die is nu plat, maar had nog in de oude staat hersteld kunnen worden. Dat is jammer natuurlijk, maar je kunt niet aan een dood paard blijven trekken,” berust Gert-Jan.

Welkome rol

Ries de Vos draait al heel wat jaartjes mee in de werkgroep. Hij roemt naast Gert-Jan ook de vroegere werkgroepleden Jan Labordus en Wil Baas. “Dat waren lui die wat vonden en daar ook helemaal voor gingen,” herinnert Ries zich. Hoeveel jaar hijzelf al deel uitmaakt van de werkgroep, weet hij niet exact. “Wel meer dan 15 jaar, denk ik. En voor zover ik weet, ben ik nog het enige werkgroeplid. Tenminste, ik heb in ieder geval nooit opgezegd.”

Door de beperkte omvang van de werkgroep én het ontbreken van specifieke kennis pruttelt de advisering momenteel op een waakvlammetje. Daar wil Loes Bakker, voorzitter van de stichting, verandering in brengen: “De gemeente Bodegraven-Reeuwijk heeft weliswaar beleid voor erfgoed ontwikkeld en voert dat ook uit, maar dat neemt niet weg dat een actieve werkgroep een welkome rol speelt in het voortraject van de planontwikkeling.” En dat natuurlijk allemaal om te voorkomen dat alles van waarde weerloos is.

Wie meer wil weten over de werkgroep, kan contact opnemen met Loes Bakker: info@hugokotestein.nl of telefonisch 06-30591112.

!