Nieuwe De Jongh-orgel is wennen, maar bevalt goed

WAARDER- DRIEBRUGGEN - De Hersteld Hervormde Gemeente Waarder & Driebruggen heeft op 3 juni jl. een nieuw orgel in gebruik genomen. We waren heel benieuwd naar de bevindingen van de organisten en maakten een afspraak met Marja Tichem en Gerben Kok om hun eerste indrukken te horen.

door Ans van Heck

De orgelcommissie van de HHG was op de nieuwe locatie in eerste instantie van plan het elektronisch Monarke-orgel te blijven gebruiken dat ook werd gebruikt in het voormalige kerkgebouw aan het industrieterrein. Toen duidelijk werd welke aanpassingen voor de nieuwe kerk nodig waren en wat de bijbehorende kosten waren, bleek op hetzelfde moment ook een De Jongh-pijporgel uit een kerk in Hoogvliet in de aanbieding te zijn. Samen met de kerkraad, adviseurs, orgelbouwer en de organisten heeft de orgelcommissie onderzocht wat de haalbaarheid was om het pijporgel aan te schaffen. De conclusie van de adviseurs en orgelbouwer was dat dit orgel zeker potentie had en een kans verdiende vanwege de degelijke kwaliteit. Omdat hierdoor het financiële plaatje beïnvloed werd, is in overleg met de kerkvoogdij een inloopavond georganiseerd om draagvlak binnen de gemeente te peilen. Net voor de inloopavond kreeg de commissie van een anonieme gever de toezegging dat deze de éxtra kosten zou dekken. De knoop voor de aankoop van het De Jongh-orgel was toen gauw doorgehakt.

‘Blokfluit’

De organisten van de HHG Waarder & Driebruggen hebben allemaal de nodige ervaring met een pijporgel omdat ook ze ook op het pijporgel in de kerk in Waarder hebben gespeeld. Maar wat is een pijporgel eigenlijk? Marja: “Bij de ingebruikname van het orgel vertelde de orgelbouwer tegen de leken wat de essentie van een pijporgel is. Je kunt een pijporgel een beetje ‘vergelijken’ met een blokfluit. Er wordt wind door een windlade gestuurd, en bovenop die windlade staan pijpen. Als je een toetst indrukt, gaat er een klepje weg en wordt de wind via de lade naar de betreffende pijp gestuurd. Dit orgel heeft ongeveer 1200 pijpen en elke pijp heeft zijn eigen klank.” Gerben vult aan: “Het orgel heeft nu 20 stemmen, ook wel registers genoemd. Een register is een serie met dezelfde klankkleur, denk hierbij bijvoorbeeld aan de klank van een fluit of van een schalmei (trompet). Het orgel is aangepast en uitgebreid op basis van dit gebouw zodat het genoeg draagkracht heeft om de gemeente te laten zingen. De orgelbouwer die de aanpassingen heeft gedaan (Orgelmakerij Boogaard uit Rijssen, red.) heeft hier uitgebreid onderzoek naar gedaan om het aan de nieuwe locatie aan te passen.

Orgel leren kennen

”Ondanks het feit dat Marja en Gerben beiden gewend waren op een pijporgel te spelen was het toch even wennen om nu achter het orgel, dus echt achter de pijpen te zitten. Gerben: “We hebben nu geen contact meer met de gemeente.” Marja: “Het geluid is ook iets later bij ons dan in de kerk, dat was wel even wennen. We hebben daarom nu een camera zodat we het liturgisch centrum kunnen zien en weer verbinding hebben met de dienst.” 

Verder zijn de 2 amateurorganisten heel tevreden. Gerben: “De overstap van elektronisch naar pijporgel was in eerste instantie even wennen maar het wordt nu makkelijker. Bovendien is het gewoon veel mooier. Ik had echt wel even het gevoel dat ik beter mijn best moest doen!” Marja: “Je moet een orgel echt leren kennen qua registraties, maar ik vind het wel veel uitdagender en het inspireert mij meer.”

De organisten moeten nu meer tijd besteden aan oefenen, immers het orgel in de kerk klinkt heel anders dan een orgel thuis. Beide organisten gaan binnenkort ook een cursus volgen om het orgel zelf te kunnen stemmen, wat voor hen de uitdaging nog groter maakt.