Theaterdirecteur Harry de Bruin: ‘Het leukste is om het mensen naar hun zin te maken’

BODEGRAVEN - Harry de Bruin is al ruim twaalf jaar directeur van TheaterHangaar in Valkenburg (Z-H), de plek waar al meer dan 3.000 musicalvoorstellingen plaatsvonden van Soldaat van Oranje – De Musical. De oud-Bodegraver geeft graag een kijkje achter de schermen van Neerlands meest succesvolle voorstelling aller tijden die al 3,5 miljoen bezoekers trok.

door Ad van den Herik

“Hoeveel voorstellingen ik heb gezien? Die vraag krijg ik wel vaker,’’ lacht Harry. “In ieder geval heel veel, maar momenteel alleen nog als er een wisseling is van de cast en dat gebeurt een keer per jaar. Als een cast afzwaait, dan wordt er altijd extra gehuild,’’ beschrijft hij de impact van het afscheid van de vertrekkende vertolkers van het waargebeurde verhaal van verzetsheld Erik Hazelhoff Roelfzema.

Met inmiddels 3,5 miljoen bezoekers breekt Soldaat van Oranje – De Musical alle records. De première vond plaats op 30 oktober 2010 in aanwezigheid van (toenmalig) koningin Beatrix en het voorstellingsschema loopt nog door tot in ieder geval april 2023. Een mijlpaal: 12,5 jaar. “Dat gaan we groots vieren. Mensen denken dat we dan stoppen, maar dat is niet zo,’’ ontzenuwt Harry een onjuiste veronderstelling.

Geen garanties

Op verzoek droomt de oud-Bodegraver terug naar de tijd dat het voor hem allemaal begon. De periode dat hij de hotelwereld achter zich liet en directeur TheaterHangaar en Hangaar2 (Z-H) op zijn visitekaartje kon zetten. Via iemand van zijn opleiding (‘Ik zie jou dat wel doen’) kwam hij in contact met producent Fred Boot die de rechten had van het boek Soldaat van Oranje. “Er was wel een verhaal en een boek, maar nog geen theater. Fred kon mij geen garanties geven dat het goed zou aflopen, maar hij vroeg of ik het avontuur met hem aan wilde gaan. Het voelde gewoon goed en onzekerheid over de toekomst zorgt ook voor een stuk verbinding,’’ licht de 51-jarige zijn keuze toe.

Hangaar wordt theater

Door tussenkomst van toenmalig staatssecretaris Jack de Vries (CDA) kwam Harry uit bij de hangaars van vliegveld Valkenburg die voorbestemd leken voor de opslag van strooizout. Hij trof daar een gribus aan. “De ratten liepen er in polonaise,’’ omschrijft hij de eerste blik die op zijn netvlies kleefde. Tegelijkertijd zagen alle betrokkenen ook de potentie van de plek: dicht bij Wassenaar waar Erik Hazelhoff Roelfzema woonde, op een steenworp afstand van het Noordzeestrand waar de Engelandvaarders vluchtten en weer terugkeerden, het Kurhaus en Paleis Noordeinde. En zo werd de hangaar omgebouwd tot een volwaardig theater.

Heuse Dakota

Geen sinecure trouwens, die transitie van een ‘vliegtuiggarage’ naar een volwaardig theater dat plaats moest bieden aan 1.100 bezoekers. “De mensen denken dat er veel is nagedacht, maar er zijn ook veel dingen uit noodzaak en door toeval ontstaan,’’ onthult Harry. De 360 graden roterende zaal bijvoorbeeld. En het strand, de golvende Noordzee en de aankomst van koningin Wilhelmina in een heuse Dakota als levensechte decors in deze unieke productie. “We hadden een Dakota gevonden bij een hobbyclub in Noord-Brabant. Maar die raakte tijdens het transport bekneld tussen een viaduct op de A44. Voor de pers was het komkommertijd dus dat leverde ons toen veel publiciteit op,’’ reconstrueert Harry het aandacht trekkende voorval. Het vliegtuig bleek onherstelbaar beschadigd, maar gelukkig beschikte het Aviodrome nog over een bruikbaar exemplaar.

Nieuwe productie

Hoe lang Soldaat van Oranje – De Musical nog doorgaat, valt moeilijk te voorspellen. De belangstelling blijft voorlopig onverminderd groot. Driekwart van de bezoekers koopt meer dan een keer een ticket voor de comfortabele stoelen. Harry mikt inmiddels ook op een nieuwe generatie bezoekers. “De kinderen die geboren werden toen de musical in première ging zijn nu twaalf of dertien jaar en die komen nu met hun ouders of opa’s en oma’s.’’

Op de plek van de hangaars en omliggende gronden komen op termijn 5.600 woningen, de wijk Valkenhorst. “Maar wij hebben de toezegging dat we in ieder geval tot 2028 kunnen doorgaan.’’

En wat als Soldaat van Oranje – De Musical na al die jaren aan zijn afscheidstournee begint? Moet Harry dan op zoek naar een nieuwe baan? Voorlopig niet, want er gloren nieuwe uitdagingen. Zo liggen er plannen klaar om de musical als ‘Soldier of Orange’ in London op te voeren. En er wordt gewerkt aan een nieuwe productie ‘Nieuw Amsterdam’. Die belicht een stukje geschiedenis uit de zeventiende eeuw, namelijk de stichting van het huidige New York.

Euforisch

Als directeur stuurt Harry tien managers aan, die op hun buurt ook weer leiding geven aan koks, garderobemedewerkers, horecapersoneel, klusjesmannen enz. Zo’n 60 in totaal. ,,Ik ben voor alles verantwoordelijk, behalve voor het creatieve deel,’’ zegt de oud-leerling van de Bodegraafse Goede Herderschool (huidige kindcentrum Wereldweijde). Ook achter de schermen telt het theater nog eens 60 medewerkers, waarvan 28 op het toneel. Een orkest completeert de totale personeelsbezetting. Harry ziet paralellen tussen zijn vroegere baan in het hotelwezen en het theater. “Je bent vooral bezig met hospitality. Wat dat betreft zie ik niet veel verschil tussen een hotelkamer en een theaterstoel. Het leukste is om het mensen naar hun zin te maken: eten, drinken en de voorstelling doet de rest, want de bezoekers gaan euforisch de deur uit.’’

Goed en fout

De voorstelling is nu al meer dan 3.000 keer opgevoerd. Een - enigszins geromantiseerd - verhaal over goed en fout, vriendschap, keuzes maken en strijd voor vrijheid en rechtvaardigheid. Heeft het verhaal ook een blijvende impact op Harry? “Het geeft mij altijd stof tot nadenken over wat ik zelf zou hebben gedaan onder die omstandigheden.’’