Houtstook

Als instructeur ‘hout stoken met zo min mogelijk emissie’ wil ik reageren op de ingezonden brief van Martin van Raay (29 november 2022).

De verbranding van hout in huishoudens - welke bij voorkeur in een moderne gesloten houtkachel dient plaats te vinden - bestaat feitelijk uit de verbranding van houtgas. Hout bestaat ook uit bestanddelen die niet vergassen of vervluchtigen, zoals de mineralen en metalen die tijdens de groei van de boom uit de bodem zijn opgenomen. De verbrandingsresten kunnen weliswaar honderden chemische verbindingen bevatten, maar of en in welke mate deze schadelijk zijn voor mens, dier en milieu hangt af van de aard van de stof en vooral van de blootstelling aan die stof.

In de ingezonden brief van Martin van Raay wordt bijvoorbeeld de stof arseen genoemd, die ‘bewezen kankerverwekkend’ is. Deze stof, alsook de andere door Van Raay genoemde metalen, worden als sporenelement door bomen uit de bodem opgenomen, komen in zeer kleine concentraties voor in hout (<1-10mg/kg hout) en blijven - in nauwelijks meetbare concentraties - als oxiden in de as achter. Er is derhalve enige relativering op zijn plaats bij het opgeroepen schrikbeeld van kanker. 

Daarnaast, een stof die ‘bewezen kankerverwekkend’ is en in enige chemische vorm zou kunnen vrijkomen, zal bij inhalatie of inname niet per definitie tot de ontwikkeling van kankercellen leiden. Zou dit wel zo zijn, dan zou de wereldbevolking inmiddels een andere omvang kennen dan nu het geval is.

Een onderscheid tussen de uitstoot van een moderne houtkachel met verantwoord stookgedrag en voorzien van een houtrookfilter en een adequate afvoer van houtrook, en de uitstoot van afkeuringswaardige openhaarden en andere open vuurbronnen is op z’n plaats, maar wordt niet gemaakt. Nu worden - helaas opnieuw - alle bronnen van houtrook op een hoop gegooid. 

Er wordt veel gewezen op de gezondheidsrisico’s van stof, zo ook in de brief van Martin van Raay. Hierover is echter nog veel onbekend. TNO onderschrijft dat de gezondheidsrisico’s van fijnstof sterk bepaald worden door de samenstelling van het fijnstof, maar TNO kent deze samenstelling niet. Het RIVM geeft aan de samenstelling van stof op haar vele meetstations niet te meten, maar slechts deeltjes te tellen. De samenstelling, de condities waaronder stoffen in houtrook worden gevormd en vrijkomen in het milieu, de toxiciteit van stoffen en meer zijn onderwerp van een voorgenomen onderzoek van onder meer TNO, RIVM en de universiteiten van Maastricht en Utrecht, waaraan ook ondergetekende meewerkt.

Met vriendelijke groet,

Michiel Franssens