Schapenhouders houden hun hart vast vanwege blauwtong

BODEGRAVEN- REEUWIJK - Een mugje van hooguit enkele mm groot zorgt ervoor dat schapenhouders in het hele land iedere ochtend met angst in het hart hun gebruikelijke controle uitoefenen bij hun schapen. De virusziekte blauwtong verspreid zich als een olievlek over het land en de meest recente cijfers van de NVWA geven aan dat er inmiddels een kleine 1000 besmettingen zijn vastgesteld.  Een geneesmiddel is niet voorhanden en de ziekte is voor de dieren zeer pijnlijk.

door Bert Verver

Blauwtong  is een virusziekte die verplicht moet worden gemeld bij de NVWA. Momenteel wordt de ziekte in grote delen van het land al vastgesteld maar op de kaart van de overheidsinstantie is te zien dat de grote besmettingshaarden zich bevinden in het veenweidegebied en op delen van de Veluwe. Inmiddels is echter ook de eerste besmetting vastgesteld op Texel, het schapeneiland bij uitstek. Het blauwtongvirus wordt overgebracht door minuscuul kleine mugjes, de zgn. knutten en vormt momenteel een dodelijke plaag voor schapen. Ook runderen (en een aantal andere diersoorten) kunnen besmet raken. Koeien gaan er niet zo snel aan dood, maar kunnen wel een tijdje aanzienlijk minder melk geven. Tussen 2006 en 2008 was de ziekte ook in ons land aanwezig maar de huidige variant van het virus wijkt af van het type dat destijds is vastgesteld. Er is dan ook op korte termijn geen vaccin tegen de ziekte beschikbaar.  Volgens officiële cijfers van de NVWA zijn in Bodegraven-Reeuwijk acht bedrijven besmet maar volgens de bekende Reeuwijkse veehouder Anton de Wit, die een breed netwerk heeft in de agrarische gemeenschap, duikt de ziekte overal op en zijn er al enkele schrijnende
gevallen bekend.

Zere bekken 

Ook Aad van Zoest van de Oud-Reeuwijkseweg kent diverse bedrijven waar de ziekte is uitgebroken. Gezeten aan de keukentafel vertelt hij dat hij met interesse de berichtgeving over de ziekte volgt in de vakbladen en dat hij daar bepaald niet vrolijk van wordt. Zelf had hij 33 schapen waarvan er inmiddels 3 zijn overleden aan blauwtong. “Het is schrijnend om te zien hoe de beesten lijden”, geeft Aad aan, “er is geen geneesmiddel en bij de behandeling heb ik mij moeten beperken tot pijnstilling. 

Op dit moment heb ik nog vier schapen op stal staan met verschijnselen van blauwtong. Je ziet wel een verschil in ziektebeeld. De drie, die zijn overleden, hadden dikke koppen en zweren en zwellingen in de bek. Ze stopten daarom ook met eten en drinken. De vier op stal hebben dat niet, maar die hebben vooral last van ontstoken kroonranden van de hoeven, ook een pijnlijke aandoening, maar ik heb een kleine hoop dat die het overleven.”Zijn collega schapenhouder Kees Langeveld die even verderop in de polder zo’n 75 schapen weidt maakt zich ook grote zorgen. “Ik woon in Gouda maar ga iedere morgen naar de schapen toe.  Het is geen plezierige tijd ook al omdat er geen geneesmiddel is en het verloop van de ziekte onvoorspelbaar is. Ik heb vijf dieren ziek gehad, twee zijn er overleden, een lijkt op te knappen en van de andere is het afwachten. Ik probeer de zieke dieren zo goed mogelijk te verzorgen met vitaminen, anti-biotica, pijnstillers en wat krachtvoer als ze nog willen eten. Op een gegeven moment zie je ook dat ze de moed opgeven. Je moet gewoon een beetje geluk hebben en hopelijk worden de nachten wat kouder en komt er wat meer wind, want daar houden de muggen niet van.”

Weinig lammeren

Landelijk wordt verwacht dat er aanzienlijk minder lammeren geboren zullen worden. Aad van Zoest deelt die mening, niet alleen omdat er minder schapen zijn, maar ook omdat de vruchtbaarheid van zowel de rammen als de ooien kan verminderen. Zelf doet hij normaal gesproken op 1 oktober een ram bij de kudde, maar nu kijkt hij, evenals Kees Langeveld, de ontwikkelingen aan. Preventieve maatregelen kan Aad nauwelijks nemen. Hij laat de stal zoveel mogelijk doorwaaien en heeft de dieren behandeld met een insectenwerend middel, maar of dat echt helpt weet hij niet. Hij kijkt dan ook met zorg uit naar de komende weken.

Tot slot van het gesprek kan hij uw verslaggever wel een beetje geruststellen met de mededeling dat mensen niet besmet kunnen raken met het blauwtongvirus, maar voor de schapen en mogelijk ook de koeien blijft de situatie zorgelijk.