Vraag het maar aan Betsie, zij weet het wel

WAARDER - Elizabeth Maria Klerks werd 100 jaar geleden in Drunen geboren in een gezin van uiteindelijk zeven kinderen. Bets was de middelste, drie kinderen boven haar en na haar zouden er nog drie geboren worden. Kennelijk was ze de vraagbaak van de familie. “Vraag het maar aan Betsie, zij weet het wel,” haalt mevrouw van den End de herinnering op uit haar jeugd.

door Marlien van Leeuwen

“We woonden in een mooi huis, met een grote tuin,” beschrijft mevrouw van der End het huis van haar jeugd. “Met een grote tuin waar altijd wel kinderen uit de buurt kwamen spelen. Toen kwam de oorlog en was alles in één keer totaal anders.”

Bombardement

De herinnering is in haar geheugen gegrift. Het huis was kapot gebombardeerd en als gezin moest je maar zien waar je terecht kwam. “Wij kwamen in een huis waar Joden in gewoond hadden, die weggevoerd waren.” vertelt Bets. “Dat wist je, maar dat was toen zo. Het was een mooi huis met een groot balkon.” Het gezin van Bets heeft meerdere bombardementen meegemaakt. De volgorde ligt in haar geheugen door elkaar. Een van die onderkomens was een klaslokaal. Inwonen bij een dame van wie haar moeder gehandicapt was, was weer een ander adres. Bets kan zich nog herinneren dat de vrouw blij was met hun hulp voor haar moeder. 

Werkkamp

Haar broer Jan werd in een werkkamp in Duitsland tewerk gesteld. Daar ging hij nauw om met ook een Jan. Hij werd de Jan met wie Bets trouwde. Na de oorlog was de woningnood enorm. En nauwelijks materiaal om nieuwe te bouwen. Ze betrokken één kamer van een groot herenhuis aan de Stations- straat van Alphen aan den Rijn. Later werd dat de hele bovenverdieping. ‘Het was er leuk,” beschrijft Bets die periode. “Er vielen geen doden.” De beelden uit de oorlog; Bets ziet ze vrijwel elke dag voor zich. 

Coupeuse

Bets volgde de opleiding tot coupeuse. Jaren naaide ze lakens op een atelier. Daar leerde ze dat je de stof moest scheuren. Dat werkte beter om mooie naden te stikken. Bets naaide voor iedereen. Voor haar trouwen maar ook lang daarna. Ze naaide al de kleding voor hun vijf kinderen zelf (Hans, Yvonne, Rob, Ruud en Ingrid) Ook in Waarder kroop ze met grote regelmaat voor iedereen achter haarnaaimachine. 

Met groene linten

Voor alle kinderen en kleinkinderen naaide Bets een kersttafelkleed. Voor ieder een kleed zo groot als de opgegeven maten. Met kerst ligt het nog altijd bij vrijwel iedereen op tafel.

Ereburger

Als gezin gingen ze elk jaar naar Oostenrijk op vakantie. Naar het pension van de familie Schneeberger in Mayrhoven. Vader Jan wandelde van hut tot hut. Hij heeft alle wandelpaden wel gehad. En Bets paste op de kinderen die zich vermaakten in de weilanden. De familie overbrugde de afstand in een Opel Kaptein. Het model waar één grote voor- en één grote achterbank in zat. Gewoon doorschuiven. Toen de auto te klein werd voor de opgroeiende kinderen ging Hans liftend naar Oostenrijk. Wat gewoon was in die tijd.

Timmerman

Haar echtgenoot was timmerman. Alles van hout in de woonkamer heeft hij ooit gemaakt. Maar meer dan dat! Vrijwel alle dakkapellen in de buurt heeft Jan samen met zijn zoon Hans geplaatst. Op vrijdag gingen de pannen eraf en het gat in het dak. De volgende dag zorgden de plaatselijke dakdekker, glaszetter en schilder voor het eindresultaat. Stevige kwaliteit, ze staan nog altijd op de daken van de ‘nieuwe nieuwbouw’.

Hele buurt hing de vlag uit

Maandag 27 mei hingen alle vlaggen uit in de buurt. De burgemeester kwam op bezoek. En naast alle ansichtkaarten kwam een brief van Koning Willem Alexander en Koningin Maxima. En buren en vrijwilligers zongen speciaal voor haar het lang zal ze leven!

Zoveel hulp

Ongekend zoveel hulp als de 100-jarige krijgt. Tweemaal per dag komt de buurtzorg. Wilma houdt haar huis schoon. Het boodschappenboekje wordt opgehaald door Hogendoorn waarna ze de boodschappen thuisbrengen. En vrijwilligers, binnen een week stonden er elf voor haar klaar! De ZorgMies die elke zondag soep voor haar kookt. Het WMO loket wat zijn stinkende best voor haar doet. Hoe mooi, dat er zoveel mensen naar haar omkijken!

Maandag 27 mei hingen alle vlaggen uit in de buurt.