College presenteert plan voor volledig nieuwe organisatie Evertshuis

BODEGRAVEN - Er is een weg naar een gezonde financiële toekomst van het Evertshuis inclusief het Turkenburg-gebouw, maar dan moet het organisatiemodel op de schop. Dat stelt het nieuwe college in een voorstel aan de gemeenteraad. Verantwoordelijk wethouder Jorden van der Haas spreekt van “een mooie uitdaging”.

door Henri Stolwijk

Er dient flink te worden geïnvesteerd in verbouwingen en aanpassingen in de accommodatie en er moeten oude schulden worden weggestreept. In het raadsvoorstel noemt het college van B en W geen concrete bedragen, maar vraagt groen licht om de voorstellen voor een toekomstbestendig Evertshuis, zowel qua organisatie als qua huisvesting, uit te werken.

Het collegevoorstel is sterk gebaseerd op het rapport ‘Kerende kansen’ van adviesbureau Lysias. Wethouder Van der Haas: “Het rapport geeft de richting aan. Ik verwacht nog wel pittige discussies met de raad, maar uiteindelijk zal er ook steun zijn vanuit de oppositie. Dit is in alles een goed voorstel.”

Zware kritiek

In het rapport uiten adviseurs Arne van Vliet en Elkse Weidenaar onverholen zware kritiek op de manier waarop het Evertshuis heeft gefunctioneerd. Het bureau is ingehuurd om een oplossing te zoeken toen het overleg over de toekomst van het Evertshuis helemaal vastliep. Niet alleen de financiën vormen een probleem, de rapporteurs signaleren vooral ook een gebrek aan structuur, stabiliteit en duidelijke afspraken.

Het rapport constateert dat de gesprekken rondom het Evertshuis zich telkens meer hebben vernauwd, waardoor financiële tekorten en moeizame en onbegrepen samenwerking uiteindelijk de boventoon voerden. Het bestuur stapte op, de directie verdween, stakeholders vertrokken van de overlegtafels. Een oplossing leek daarom ver weg.

Eerste stap

Belangrijkste eerste stap naar herstel is volgens Lysias het fuseren c.q. het saneren van de stichtingen Bij Everts, het Evertshuis en Vrienden van het Evertshuis. Het kiezen voor één rechtspersoon voor zowel het culturele programma als de exploitatie zorgt er volgens de adviseurs voor dat “rollen, taken en financiële stromen eenduidig belegd zijn”. Indertijd zijn de stichtingen overigens op aandringen van het toenmalige gemeentebestuur gesplitst om BTW te kunnen terugvragen. Die constructie werkt echter niet meer.

Het bestuur wordt gescheiden in een Raad van Toezicht die controleert en bestuurt en een directie die verantwoordelijk is voor de dagelijkse gang van zaken. De leden van de Raad van Toezicht worden geacht het “algemeen, artistiek en zakelijk beleid van de organisatie op hoofdlijnen te kunnen beoordelen” en “met eigen specifieke deskundigheid” bij te dragen aan goed bestuur.

De nieuwe directie moet aansturen op samenhang en samenwerking met en tussen gemeentelijke apparaat, vrijwilligers, vaste medewerkers en “in het bijzonder” Bibliotheek De Groene Venen. Wethouder Van der Haas hoopt deze directie per 1 januari aan te kunnen stellen. Opvallend: het rapport noemt het mogelijk dat ook een vertegenwoordiging van zowel de gemeente en/of Bibliotheek De Groene Venen in het dagelijks bestuur zitting neemt.

Steun van de raad

De financiële consequenties van het plan komen dit najaar aan de orde bij de behandeling van de begroting voor 2027. “Dan zullen we de noodzakelijke middelen beschikbaar moeten stellen en moeten beslissen hoe we dat financieren,” aldus wethouder Van der Haas. Het gaat in elk geval verspreid over een aantal jaren om vele honderdduizenden euro’s. Sowieso moet het gemeentebestuur jaarlijks ruim 200.000 euro in onderhoud en verduurzaming steken.

Dat de raad geld beschikbaar zal stellen, leidt overigens weinig twijfel: in het coalitieakkoord voor de komende 4 jaar hebben VVD, CDA, SGP en BBR al vastgelegd dat het Evertshuis behouden moet blijven, met de toevoeging dat de kosten wel beter beheersbaar moeten worden.

Als dit najaar metterdaad een nieuwe koers wordt ingezet, duurt het nog zeker tot 2030 voordat de boel helemaal op orde is. Die jaren zijn nodig om het vertrouwen tussen alle partijen te herstellen en de exploitatie op orde te krijgen: het verdienvermogen via verhuur, fondsenwerving, sponsoring, horeca en intensiever gebruik van het gebouw biedt daarvoor volgens Lysias voldoende kansen. Ook wat betreft Van der Haas krijgt de nieuwe structuur een paar jaar de kans zich te bewijzen.

Op advies van Lysias stelt het college dat een onafhankelijke procesbegeleider voorlopig nodig blijft om het kwetsbare vertrouwen tussen de gemeente en de gemeenschap te herstellen.