Nieuwe samenwerking Klimaatslim Boeren op Veen

MEIJE – Met het programma ‘Klimaatslim Boeren op Veen Groene Hart’ (KSBGH) slaan agrarische collectieven en overheden de handen ineen om de toekomst van het veenweidegebied veilig te stellen. Boeren worden ondersteund bij het uitvoeren van klimaatvriendelijke maatregelen tegen bodemdaling, biodiversiteitsverlies en waterproblemen. Van 2020 tot 2024 werd onder andere in de Meijepolder geëxperimenteerd. Begin deze maand is KSBGH opnieuw van start gegaan.

door Duarte dos Santos Estrafalhote

De opgave is urgent: het Groene Hart kampt al jaren met bodemdaling en CO2-uitstoot als gevolg van de lage grondwaterstanden in het veen. Deze ontwikkelingen zetten niet alleen het landschap onder druk, maar ook de toekomst van veel agrarische bedrijven. “Onze aanpak helpt boeren om praktisch én duurzaam aan de slag te gaan,” legt Els van Westrienen, communicatieadviseur van het programma, uit. “We werken poldergewijs en bottom-up, dus met oog voor de lokale situatie en samen met de mensen die het aangaat.”

Maatregelen per polder

Het programma ondersteunt boeren bij het nemen van concrete stappen. Bijvoorbeeld het aanleggen van waterinfiltratiesystemen, waarmee het grondwaterpeil wordt verhoogd zodat het veen minder snel inklinkt. Of het natuurvriendelijk inrichten van slootkanten, zodat er meer ruimte komt voor planten en dieren. Boeren kunnen zelf het initiatief nemen, via hun collectief of agrarische natuurvereniging, om mee te doen en een uitvoeringsplan op te stellen. Het project helpt vervolgens bij het maken van plannen en biedt ondersteuning in de vorm van advies, bijeenkomsten en financiering. 

Maar niet elke boer zit in dezelfde situatie. Daarom kijkt het project per polder wat er nodig en mogelijk is. In die zogenaamde ‘polderverkenningen’ denken boeren en deskundigen samen na over oplossingen voor hun eigen gebied. “De kracht zit in het maatwerk,” zegt Van Westrienen

Voortbouwen

Naast het opstellen van plannen richt de samenwerking zich op uitvoering en kennisdeling. De boeren worden ondersteund bij het aanvragen, organiseren en uitvoeren van maatregelen. Daarnaast worden er excursies, netwerkbijeenkomsten en werksessies georganiseerd om kennis en ervaringen uit te wisselen. De nieuwe aanpak bouwt voort op het eerdere project Klimaatslim Boeren op Veen (2020 – 2024), waarin al in dertien polders verkenningen en uitvoeringsplannen zijn opgesteld. In die periode zijn mooie resultaten geboekt. Zo is er binnen het gebied van de deelnemende boeren, circa 1100 hectare, onder andere een CO2-emissiereductie van 18 tot 23 procent behaald.

Volgens Van Westrienen is het belangrijk dat boeren perspectief houden. “We willen laten zien dat verduurzaming ook kansen biedt voor het boerenbedrijf. Denk aan nieuwe verdienmodellen, betere samenwerking met de omgeving en een sterkere positie in de toekomst.” 

Het is voor geïnteresseerde agrariërs nog mogelijk om voor het project aan te melden via klimaatslimboerenopveen.nl.