De drie bestuursleden van de stichting Vinyl Voorgoed met links Jurgen de Vries van De Zoete Inval.
De drie bestuursleden van de stichting Vinyl Voorgoed met links Jurgen de Vries van De Zoete Inval. Foto: Antoinette Riekert

Elpees in de ijswinkel: ‘Er zijn nog zoveel platen waarvan we niet weten’

Human Interest

BODEGRAVEN – In ijssalon De Zoete Inval op de Markt in Bodegraven valt nu een hele andere smaak te ‘proeven’, namelijk elpees. De stichting Vinyl Voorgoed heeft de salon omgetoverd tot een sfeervolle pop-upwinkel. Bij binnenkomst wordt gelijk duidelijk dat het hier draait om tweedehands vinylplaten, singles en een selectie aan nieuwe platen, die allemaal in houten bakken gesorteerd staan. Voor liefhebbers van elpees is het een waar walhalla.

door Antoinette Riekert

Marc hield al op jonge leeftijd van muziek. De elpees van zijn vader werden door hem grijsgedraaid. Dit veranderde in de jaren 80. Hij was toen 12 jaar en de muziekwereld draaide meer om het cassettebandje. Zijn collectie met cassettebandjes breidde hij uit door op donderdagavond op de fiets naar Gouda te gaan, waar hij dan op de markt platen huurde voor 2 gulden. “Ik fietste terug naar Bodegraven met onder mijn jas twee of drie platen die ik dan thuis op een dubbel cassettedeck opnam.”

Op een gegeven moment kwam er een omslagpunt en zag Marc de cultureel-historische waarde van vinyl. Hij begon kringloopwinkels af  te struinen en kocht veel in. In de Prins Hendrikstraat in Bodegraven heeft Marc ongeveer 1,5 jaar een platenzaakgehad, maar dat bleek niet levensvatbaar te zijn.

Cultureel erfgoed

Met de drie andere vinylverzamelaars en grote liefhebbers van grammofoonplaten Piet de Rooij, Mieke van Niekerk en Roy Lammens kwam Marc tot de tragische conclusie dat er al veel platen vernietigd zijn. “Een hele historie van cultureel erfgoed is verdwenen waarbij ook het naslagwerk ontbreekt.” Daar wilden ze iets aan doen.

In 2018 hebben ze de stichting Vinyl Voorgoed opgericht. Marc legt uit dat Vinyl Voorgoed is opgericht met het doel elpees die tot 1990 in Nederland en voor de Nederlandse markt zijn gemaakt te documenteren en als cultureel erfgoed te bewaren. De stichting probeert alle publicaties en persingen in kaart te brengen.

Het archief vullen ze aan door beurzen en kringloopbedrijven af te lopen en platencollecties op te halen. Maar ook roept de stichting op mensen die van hun platen af willen ze te doneren: ‘Gooi ze niet weg, geef ze aan ons’. Het archief bestaat momenteel al uit meer dan 15.000 grammofoonplaten. Omdat de collectie van elpees gestaag groeit zijn, ze voor de opslag op zoek naar een grotere ruimte, waar de platen op kamertemperatuur bewaard kunnen worden. 

Vinyl Voorgoed kreeg onlangs een stukje waardering voor hun werk uit onverwachte hoek. Het Allard Pierson Museum in Amsterdam, dat zich tot een van de belangrijkste erfgoedcollecties in Europa mag rekenen, heeft hen namelijk uitgenodigd voor een gesprek. Het museum gaat de stichting gerichte aandacht en technische ondersteuning geven.

Vinyl in Bodegraven

Voor de stichting is er voldoende werk te verrichten. “Er zijn nog zoveel lokaal gemaakte platen waar we het bestaan niet eens van weten, maar die historisch wel van belang zijn.” Het verhaal achter de elpee willen de bestuursleden graag in de vorm van een expositie vertellen. Dat kan wat hen betreft landelijk, maar ook plaatselijk ingericht worden, bijvoorbeeld met exclusieve elpees die te maken hebben met Bodegraven. Denk aan koren of artiesten die hier wonen of gewoond hebben, zoals Ciska Peters.

Jurgen de Vries, die zijn pand tijdelijk aan stichting Vinyl Voorgoed beschikbaar heeft gesteld, omarmt het initiatief en vindt het voor Bodegraven ook leuk dat er in De Zoete Inval nu heel iets anders te beleven is. 

In de pop-up winkel kunt u terecht om platen te beluisteren, te kopen en in te leveren of om vragen te stellen. De winkel is geopend op vrijdag- en zaterdagmiddag en als er evenementen in het dorp zijn. De opbrengst van de verkoop van de elpees komt geheel ten goede aan de stichting. 

Advertentie

Categorieën