Wat doen de burgemeester en de griffier?

In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026 frissen we in Kijk op Bodegraven-Reeuwijk nog eens op hoe de lokale democratie werkt. Wie doet wat in het gemeentehuis? Wie beslist waarover? En welke rollen zitten er eigenlijk achter die raadszaal? Onze correspondenten nemen je de komende tijd stap voor stap mee langs de belangrijkste functies, van raad tot college. In dit deel: de burgemeester en de griffier.

Burgemeester: baas van de gemeente?

Waar begin je als je iets over de lokale politiek wilt weten? Vaak bij de burgemeester. De ‘baas van het gemeentehuis’ zou alles over de gemeenteraadsverkiezingen moeten weten, toch?

In werkelijkheid heeft de burgemeester met die verkiezingen inhoudelijk weinig te maken. Een burgemeester zit namelijk zes jaar, terwijl de gemeenteraad vier jaar wordt gekozen. Sinds 16 januari 2023 is Michiel Grauss burgemeester van Bodegraven-Reeuwijk. Hij werd op 31 oktober 2022 door de gemeenteraad voorgedragen en op 8 december officieel benoemd.

Hoogste ambt?

Dat maakt burgemeester Grauss nog niet de hoogste baas van de gemeente. De macht ligt namelijk bij de gemeenteraad: die neemt de besluiten. De burgemeester is weliswaar voorzitter van zowel college als raad, maar niet degene die bepaalt.
Juist daarom is het belangrijk dat inwoners in maart 2026 gaan stemmen: de raadsleden zijn de mensen die het écht voor het zeggen hebben.

Griffier: een digitale duizendpoot in actie

Het woord ‘griffier’ klinkt alsof het uit de middeleeuwen komt, maar de functie bestaat pas sinds 2002. De griffier vormt samen met zijn assistent de griffie, een ondersteuningsteam dat werkt voor de gemeenteraad. De aanleiding voor de functie was de scheiding tussen college en raad: sinds 2002 is de raad een zelfstandig bestuursorgaan en daarom heeft zij eigen ondersteuning nodig.

Wat doet de griffier?

De griffier maakt het vergaderschema, bereidt de vergaderingen voor en bewaakt het proces tijdens de avond zelf. Raadsleden die informatie nodig hebben voor hun besluitvorming, krijgen die via hem. Hij fungeert daarmee als een soort informatiemakelaar tussen organisatie, inwoners en raad. Bij onderwerpen die gevoelig liggen, organiseert de griffier ook hoorzittingen waarin burgers of belanghebbenden hun verhaal kunnen doen.

Vertrouwenspersoon

Naast die organisatorische rol is de griffier adviseur van de gemeenteraad. Hij spreekt regelmatig met de fractievoorzitters (samen het presidium) en kent alle raadsleden goed. Daardoor is hij voor hen ook een vertrouwenspersoon.

Drukbezet en digitaal

De mailbox van de griffier laat zien hoeveel onderwerpen tegelijk spelen: van landelijk overleg tot lokale pilots, van werkbezoeken tot Politiek Cafés. Raadsvergaderingen duren vaak tot laat in de avond, waardoor de werkdag zelden om 17.00 uur stopt.

De griffier beheert daarnaast het digitale raadsinformatiesysteem, waarin documenten worden geplaatst, stemmen worden vastgelegd, vergaderingen worden opgenomen en stukken digitaal worden ondertekend. Alles komt daarin samen.

Opfriscursus

Correspondenten Simone Edelman, Sanne Lenselink en Mitch Huisman maakten jaren geleden de prijswinnende reeks ‘Hoe werkt lokale politiek?’. Voor deze aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 is de serie geactualiseerd: een toegankelijke opfriscursus voor iedereen die wil weten hoe het lokaal bestuur werkt.