Fractie- en partijvoorzitter: ‘Baas boven baas’

In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026 frissen we in Kijk op Bodegraven-Reeuwijk nog eens op hoe de lokale democratie werkt. Wie doet wat in het gemeentehuis? Wie beslist waarover? En welke rollen zitten er eigenlijk achter die raadszaal? We nemen je stap voor stap mee langs de belangrijkste functies en onderwerpen. In dit deel: de fractie- en partijvoorzitters.

Raadsleden, wethouders en lijsttrekkers hebben stuk voor stuk belangrijke taken binnen de politiek en binnen hun eigen partij. Maar wie staat er eigenlijk aan het roer van de partij?

Een politieke partij is eigenlijk niets anders dan een vereniging. Net als bij andere verenigingen zoals een sport- of studentenvereniging wordt er een bestuur aangesteld dat ervoor zorgt dat de boel in goede banen wordt geleid. Aan het hoofd van het bestuur staat de voorzitter. ‘Oja, ik heb wel eens gehoord van een fractievoorzitter’, hoor ik je denken. Maar een fractievoorzitter is niet hetzelfde als een partijvoorzitter.

Wie-is-wie?

De partijvoorzitter is het hoofd van het bestuur van de politieke partij. Naast de voorzitter bestaat het bestuur uit een secretaris die de notulen maakt, een penningmeester die de financiën beheert en meerdere algemene bestuursleden. Het bestuur regelt de praktische zaken binnen de partij, zoals het samenstellen van de kandidatencommissie en de programmacommissie voor het opstellen van de kieslijst en het verkiezingsprogramma.

De leden van de partij die raadslid of commissielid zijn, vormen samen de fractie. Als fractievoorzitter blijf je hetzelfde werk doen als dat van raadslid, maar jij bent degene die overzicht houdt over het geheel en over de standpunten die de partij inneemt. Daarnaast ben je ook het eerste aanspreekpunt van de partij. Die functie heb je 365 dagen per jaar; je wordt altijd aangesproken op wat je doet.

De fractievoorzitter legt samen met de rest van de fractie een aantal keer per jaar verantwoordelijkheid af aan de leden in een ledenvergadering. Ook het bestuur controleert de fractie; daarom kan een raadslid niet ook in het bestuur zitten.

Dit zijn de huidige fractievoorzitters: Els Oliwkiewicz (CU), Bas Otting (D66), Dieter Möckelmann (CDA), Dirk van den Acker (VVD), Hennie Castelein (BBR), Jacob Biemond (SGP), Lou Harten (LLBR), Monique Jonker (PvdA), Reinoud Doeschot (GL), Robin Borg (Fractie Borg).

Opfriscursus

Correspondenten Simone Edelman, Sanne Lenselink en Mitch Huisman maakten jaren geleden de prijswinnende reeks ‘Hoe werkt lokale politiek?’. Voor deze aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 is de serie geactualiseerd: een toegankelijke opfriscursus voor iedereen die wil weten hoe het lokaal bestuur werkt.