Op naar een volgende fusie

Weet u (nog) waarom Bodegraven en Reeuwijk in 2011 fuseerden? Op eigen kracht waren ze te kwetsbaar: al in 2004 is daarom geadviseerd de bestuurskracht van beide gemeenten in de rollen van bestuurder, dienstverlener en ambtelijke organisatie te verbeteren. De optelsom moest dus leiden tot een krachtige gemeente. Nou, tel uit je winst.

Bij de twee gemeenten samen werkten toen pakweg 180 ambtenaren. Anno nu zijn dat er volgens de gemeentelijke website zo’n 300. Onweerlegbaar: 15 jaar na de fusie functioneert de ambtelijke organisatie nog immer niet. De inmiddels opgestapte interim-gemeentesecretaris Karin Cornelissen noemt de kwaliteit van het ambtelijk apparaat ondermaats. Ze stelt dat het jaren zal duren eer het probleem is opgelost. Op het gemeentehuis ontbrak regie en hiërarchie, jarenlang keken de bestuurders een andere kant op. “Serieuze verwaarlozing van de organisatie,” noemt Cornelissen dat.

Er moeten ambtenaren bij, want naast de kwaliteit schiet de capaciteit te kort. Inhuur kost handenvol geld. Oplossen kost jaarlijks 1 miljoen euro extra. Dus loopt de torenhoge gemeentelijke schuld verder op. Dieptreurig natuurlijk, vooral als je bedenkt dat veel taken zijn uitbesteed aan samenwerkingsverbanden als ODMH, Ferm Werk, Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland, Veiligheidsregio Midden Holland, Gemeenschappelijke Regeling Groenalliantie, Hecht (Volksgezondheid), Regio Midden Holland, N.V. Cyclus, Stichting Greenport en GR JW (jeugd en WMO). Bedenk dat al deze clubs ‘iets’ doen, maar niet optellen bij de ambtelijke organisatie. En dat geldt ook voor organisaties als Sport en Welzijn, Evertshuis en Omnisport (zwembad De Kuil).

We bezuinigen intussen niet op bestuurders: er zijn vier wethouders, één minder dan Gouda, evenveel als Woerden en één meer dan bijvoorbeeld Nieuwkoop en Waddinxveen. Zij zijn met de burgemeester en de gemeentesecretaris de professionals die aan de touwtjes trekken, de controlerende gemeenteraad bestaat uit deeltijdpolitici met een baan.

Kun je van hen meer vragen dat ze al leveren? Misschien is het tijd voor een nieuwe vraag: kan onze gemeente zelfstandig overleven? Wat in 2004 gold, geldt nog steeds: Bodegraven-Reeuwijk is kwetsbaar. Op naar een volgende fusie.