Het complot van Bodegraven laait weer op: ‘Ze praten al over een witte mars’

BODEGRAVEN - Het veelkoppige monster dat het Bodegraven-complot heet, kruipt sinds enige tijd langzaam weer uit zijn digitale moeras. Dit gebeurt onder leiding van oude bekenden en met de steun van een groep nieuwe gezichten. Waarom de zaak nu opnieuw de kop opsteekt, is onbekend.

door onze redactie

Sinds 2020 wordt Nederland, en in het bijzonder Bodegraven, opgeschrikt door een complottheorie die stelt dat in deze plaats de gruwelijkste pedosatanische daden zijn gepleegd door invloedrijke personen en instanties. De theorie heeft in de loop der jaren geleid tot veel bedreigingen, protesten en rechtszaken.

Complexe zaak

De aanjager van de theorie is oud-Bodegraver Joost Knevel. In maart 2020 beweerde hij zich na een ‘ontwaking’ te herinneren dat hij in zijn jeugd getuige is geweest van een rituele kindermoord op een schoolplein. Hij is destijds zelf ook in de handen gevallen van de satanistische groep kindermisbruikers. Verder zou de groep andere jonge getuigen gedood en begraven hebben op begraafplaats Vrederust in Bodegraven. Deze flashbacks zijn ontstaan doordat het geheime brainwashproject van de Amerikaanse CIA plotseling uitwerkte.

Dit filmische, maar ongefundeerde verhaal viel bij bekende complotdenkers Micha Kat en Wouter Raatgever wel in de smaak. Zij besloten daarom samen met Knevel de theorie wat extra leven in te blazen door voormalig RIVM-voorzitter Jaap van Dissel als mededader aan te wijzen. Dit past volgens freelancejournalist Chris Klomp volledig in het narratief van de coronatijd. Klomp schrijft al enige tijd over complotdenkers en de inhoud van hun verhalen. “De aantrekkingskracht van de theorie zit in de combinatie met Van Dissel. We hebben gezien dat de coronapandemie een enorme opleving van complotdenken tot gevolg had,” zegt Klomp.

Het lukte Kat, Raatgever en Knevel zelfs om mensen op de been te krijgen met hun verhalen. Zo riep Raatgever alle volgers op om bloemen te leggen bij de graven van de ‘slachtoffers’. Dit gebeurde in februari 2021, toen een stroom aan complotdenkers Vrederust bezocht, wat resulteerde in het opschudden van de Bodegraafse gemeenschap. De toenmalige burgemeester Christiaan van der Kamp heeft met een noodverordening ingegrepen en de begraafplaats afgesloten voor onbevoegden, zodat de rust kon wederkeren.

Rechtszaken

Al deze gebeurtenissen leidden ertoe dat Knevel, Kat en Raatgever bij het Openbaar Ministerie op het vizier verschenen. Justitie liet het drietal niet onbestraft en ging over op veroordelingen van smaad, laster, bedreiging en opruiing. Knevel kreeg in 2021 vijftien maanden gevangenisstraf (waarvan vier voorwaardelijk). Ook Raatgever werd datzelfde jaar veroordeeld. Bij hem viel het wat hoger uit: 18 maanden detentie (waarvan 6 voorwaardelijk). 2 jaar later was de beurt aan Kat, 28 maanden celstraf (waarvan 4 voorwaardelijk).

Knevel is, evenals Raatgever, ter onderzoek opgenomen in het Pieter Baan Centrum. Daaruit bleek dat de oud-Bodegraver lijdt aan ‘paranoïde wanen’ en een ‘dissociatieve identiteitsstoornis’. Deze waren echter niet ernstig genoeg om Knevel verplicht te behandelen.

Maar wie dacht dat de complottheorie door de straffen zou wegebben, had het mis. In 2024 nam complotdenker Alice Bosman, ook bekend als Alice Besselink, het stokje over. Hier is zij, net zoals het drietal, door justitie voor op de vingers getikt. De rechtbank droeg haar op onmiddellijk te stoppen met de aantijgingen. Doet ze dat niet, dan hangt er een hoge boete van 5000 euro per valse uitlating (met een maximum van 400.000 euro) en een celstraf boven haar hoofd.

Tijdens de rechtszitting kon Bosman onder andere rekenen op steun van Max van den Berg. Van den Berg is beter bekend als ‘Fakkelman Max’. Hij stond in 2022 met een brandende fakkel aan de deur van toenmalig minister Sigrid Kaag. Ook Van den Berg is sympathisant van het drietal Knevel, Raatgever en Kat.

Nieuwe ontwikkelingen

Sinds eind januari wint het Bodegraven-complot weer aan populariteit op X. “Ik ken de link niet precies, voor mij is het wel duidelijk dat Kat actief voetsoldaten zoekt,” antwoordt Chris Klomp op de vraag waarom. Een blik op de online uitlatingen van onder andere Kat en Raatgever laat zien dat ze maar weinig hebben geleerd van hun straffen. De toon is nog even radicaal en krijgt onverstoord bijval van andere complotdenkers.

Volgens Klomp zijn er zelfs plannen om nogmaals ter protest naar Bodegraven te komen. “Ze praten al over een ‘witte mars’ in Bodegraven,” vertelt de journalist. De organisatoren van deze mars verwijzen daarmee naar de witte mars die in Brussel werd gelopen voor de slachtoffers van seriemoordenaar Marc Dutroux. Klomp deelde op 4 februari via X een screenshot van een oproep hiertoe, die afkomstig lijkt uit een Telegram-groep. Volgens Klomp zijn de lokale autoriteiten op de hoogte van de mars. De gemeente Bodegraven-Reeuwijk wilde hier bij navraag niet op ingaan.

Waarom deze hardnekkige complottheorie toch telkens de kop opsteekt, blijft een raadsel. Wat wel als een paal boven water staat, is dat de ongefundeerde verhalen en aantijgingen de afgelopen jaren veel onschuldige slachtoffers hebben gemaakt. Het leidt vooral tot diep verdriet bij de nabestaanden van overledenen van wie onterecht de namen als slachtoffer worden genoemd.