Reeuwijk viert Rietveld: onthulling XXXL-stoel

REEUWIJK – Op 12 juli vond er een feestelijke onthulling plaats van een bijzonder kunstwerk: een XXXL Rietveldstoel op de hoek van de Erasmusweg en Plesmanstraat. De stoel is een eerbetoon aan architect Gerrit Rietveld en een blijvend symbool voor de recent vernieuwde wijk. De 52 om-en-om woningen aan de Jan van Hoofstraat, Erasmusweg en de Van Goghstraat zijn een mooi voorbeeld van hoe Rietveld minimalisme toepaste in de sociale woningbouw, waarbij hij streefde naar optimale benutting van ruimte en een functioneel interieur.

door Jenelva Helversteijn 

Gerrit Rietveld is geboren in 1880 en begon zijn carrière in 1909. Door Rietvelds vernieuwende blik kreeg hij pas laat erkenning voor zijn werk. In de jaren 50 ontving hij pas meerdere grote opdrachten. Rietveld stond bekend om zijn modernistische visie in de Nederlandse architectuur. Hij legde de nadruk op geometrische vormen en lichte open ruimtes. “De werkelijkheid die de architectuur scheppen kan, is de ruimte,” is een bekende quote van Rietveld.  

Beroemde stoel

Tussen 1917 en 1918 ontwierp Rietveld de basisvorm van de ‘Rietveld Lattenstoel’, de beroemde rood-blauwe stoel. Dit ontwerp trok de aandacht van een groep vooruitstrevende architecten en kunstenaars onder de naam ‘De Stijl’, die in de jaren 20 actief was. Begin 1919 sloot Rietveld zich aan bij deze kunstbeweging. De stoel is nu een van de bekendste stoelontwerpen uit de Nederlandse kunstgeschiedenis, gekenmerkt door zijn revolutionaire constructie en gebruik van primaire kleuren.

De om-en-omwoningen aan de Jan van Hoofstraat - Kijk op BR

De XXXL versie van deze Rietveldstoel is ter afronding van de renovatie van de om-en-om woningen in Reeuwijk-Brug in de wijk geplaatst. De renovatie is nog niet helemaal klaar, erkende Mounaïm Abdelkhalki van Mozaïek Wonen bij de onthulling van de stoel, maar er wordt hard aan gewerkt. Dat de woningen gerenoveerd zijn en niet gesloopt, is trouwens mede te danken aan kunstenares Conti Hermenet. Zij woonde als kind in een van deze woningen en begreep de historische waarde van de woningen die architect Gerrit Rietveld ontwierp. Conti overleed in 2017 en heeft de renovatie helaas niet meer kunnen meemaken. Haar zus memoreerde tijdens de opening aan haar inzet om dit erfgoed te behouden.

Voorzitter van Dorpsteam Reeuwijk-Brug Eke Vos kwam met het idee om de wijk de verfraaien met een XXXL-versie van de stoel. Twee studenten van Nimeto voerden het uit en waren bij de onthulling aanwezig. Ook voorzitter van de Rietveldstichting Wim Rietveld woonde de onthulling bij.

Geen Rietveld, maar Boks
Naast de om-en-om woningen staat ‘s Gravenbroekseweg 108 in Reeuwijk bekend als ‘het Rietveldhuis’. Architect Gerard Rijnsdorp, die werkt aan de verbouwing van het huis, helpt ons echter uit de droom: “In werkelijkheid is dit huis niet door de bekende architect ontworpen, maar door de Rotterdamse architect Joost Willemsen Cornelis Boks in het jaar 1937.” Boks en Rietveld waren in de jaren 50 beiden actief als architect en betrokken bij publieke opdrachten op het gebied van onderwijs, cultuur en overheid. Daarmee maakten zij beiden deel uit van het modernisme in de Nederlandse architectuur.
Boks, die lid was van de progressieve ‘Groep van Delft’, organiseerde in 1930 samen met anderen het evenement ‘Internationale leergang voor nieuwe architectuur’. De Avant-garde (progressieve kunstenaarsgroepen die artistieke vernieuwing en autonomie bevorderen) werd uitgenodigd te spreken over hun denkbeelden. Een van de sprekers was Gerrit Rietveld, die op dat moment zijn stempel al had gedrukt met zijn uitgesproken modernistische visie.

Het zogenoemde ‘Rietveldhuis’. - Kijk op BR