Wethouder Vente en de Gouds-Reeuwijkse weg

REEUWIJK / GOUDA – De Wethouder Venteweg in de rubriek Openbaar verleden? Maar die ligt toch in Gouda? Dat klopt, maar de weg is al eeuwenoud en is onderdeel van vele gemeentes geweest, waaronder van Reeuwijk. Bovendien was wethouder Vente een echte Reeuwijker.

door Key Tengeler

Wie langs de Elfhoevenplas over het fietspad Burgemeester Lucasselaanfietst, kan rechtdoor onder het viaduct door naar de Wethouder Venteweg. Niet toevallig grenzen deze straten aan elkaar: deze burgemeester en wethouder werkten aan het begin van de twintigste eeuw zij aan zij in gemeente Reeuwijk.

Gerrit Vente (1858 - 1948) was van 1919 tot 1931 raadslid en van 1926 tot 1931 wethouder van de gemeente Reeuwijk. Hij was oorspronkelijk smid van beroep met een smederij aan de ’s Gravenbroekseweg. In 1925 nam zijn neef G. van der Heijden de smidse over en richtte Vente zich op andere zaken. Zo kocht hij bijvoorbeeld grond aan de Raadhuisweg, die hij een jaar later weer voor 4000 gulden doorverkocht aan de gemeente voor de bouw van het toen nieuwe gemeentehuis. Vente verhuurde destijds ook een pand aan de gemeente als pakhuis voor ‘te distribueren regeringsartikelen’.

Gewaardeerd wethouder

Er is niet veel bekend over Vente, maar hij moet een gewaardeerd wethouder zijn geweest. In een van de eerste edities van ‘Het Weekblad voor Reeuwijk’ staat een verslag van Ventes allerlaatste raadsvergadering op 29 augustus 1931. De voorzitter wendt zich tot de wethouder die inmiddels de 70 jaar gepasseerd is, ‘en zegt dat deze steeds door zijn ijver heeft getoond zijn beste krachten voor de gemeente te hebben gegeven.’ Vente dankte de voorzitter en grapt dat hij van raadslid Schouten ‘wel eens anders heeft moeten hooren’. Schouten stond bekend om zijn scherpe tong, maar maakte hier in de vergadering zijn excuses voor en wordt door Vente vergeven.

Collega-wethouder Van Leeuwen sprak ook nog een woord van dank: ‘Collega Vente heeft steeds de belangen van de gemeente op het oog gehad en dag en nacht was hij present.’ Van Leeuwen ‘heeft steeds met groote bewondering zijn werkzaamheid in dienst der gemeente en voor de gemeente gadegeslagen’ en en roemt zijn inzet voor de bouw van ‘recreatie-oord Elfhoeven’ eerder dat jaar. ‘Hij was onvermoeid, dagen en weken heeft hij doorgebracht op Elfhoeven. Wij zijn hem daarvoor grooten dank verschuldigd.’ Hierop volgde applaus in de raadszaal.

Enkele maanden voor zijn aftreden ontving wethouder Vente echter al een eerbetoon dat de herinnering aan zijn bestuur lang zou overleven. In zijn bestuursperiode was namelijk flink gebouwd langs de weg die van de Goudse Zwarteweg tot aan de Platteweg in Reeuwijk liep. Het smalle koolaspad was vervangen door een degelijke nieuwe straat en op 2 mei 1931 werd besloten dat die voortaan zijn naam zou dragen: de Wethouder Venteweg. Een mooie ode aan de wethouder, maar de geschiedenis van de weg gaat nog veel verder terug.

Willens en nergens

De Wethouder Venteweg was al eeuwenlang een belangrijke verbinding tussen het Goudse en het Reeuwijkse. De weg was ten tijde van de ontginning onderdeel van de zijkade die langs de Breevaart liep vanaf de Hollandsche IJssel naar de Platteweg. Lange tijd liep de weg echter door een soort niemandsland. Op kaarten van gemeenten of het waterschap uit de 19e eeuw staat de weg steevast ingetekend aan de rand van de kaart, doodlopend in de leegte waar de afgebeelde regio ophoudt. Wel staat hij al op een kaart uit 1609, gemaakt door Jan Pietersz Dou. Ook staan daar al de aan deze weg gelegen ‘Reewykse en Sluypwykse Sluys’ op, toen pas 5 jaar in bedrijf. Aan de overkant van het water is de (Reeuwijkse) molen ingetekend, waarvan alleen de romp nog bestaat als woonhuis, en even verderop de nu verdwenen watermolen.

De weg was lang onderdeel van de heerlijkheid Willens, maar vanaf de Franse Tijd worden in Nederland gemeentes gevormd, ingedeeld en weer heringedeeld. Eerst wordt de heerlijkheid onderdeel van de gemeente Land van Steyn (1795), vervolgens eventjes van de nieuwe gemeente Reeuwijk (1812), toen kwam er opnieuw een gemeente Stein (1817) en na een paar decennia later werd die weer opgesplitst tussen Gouda en Reeuwijk (1870).

De Wethouder Venteweg blijft als het noordelijke deel van de Zwarteweg vervolgens bijna een eeuw in Reeuwijkse handen en krijgt grotendeels de huidige uitstraling. Er worden huizen gebouwd – 70 procent van de panden komt uit de periode 1900-1950 - en de sloten aan weerszijden van de weg worden gedempt. Op het Aschpotpad (het fietspad parallel aan de weg) zijn de waterlopen richting de Wethouder Venteweg nog goed te zien.

Heimwee

Bij een nieuwe gemeentelijke indeling in 1964 kwam de Wethouder Venteweg in de gemeente Gouda te liggen. Het was een levendige straat met veel winkels en lichte heimwee naar de ‘Reeuwijkse roots’. Hierover vertellen bewoners en ondernemers in deel 2 van dit verhaal.