‘We namen het stiekem mee uit Noord-Korea’

BODEGRAVEN - Heb jij een kunstwerk in huis? Kunst is meer dan alleen decoratie. Het is het resultaat van creativiteit en verbeelding. Het kan ons niet alleen opvrolijken en inspireren, maar ook een herinnering of emotie oproepen. Hoe een kunstwerk in iemands bezit is gekomen, daar zit soms een verhaal aan vast die je met een andere blik naar het werk laat kijken... Correspondent Antoinette Riekert trapt deze nieuwe rubriek af met een schilderij dat op een bijzondere wijze in haar bezit is gekomen en waar ze dagelijks naar kijkt.

door Antoinette Riekert

Deze aquarel hebben wij in 2007 in Noord-Korea gekocht, een land dat grotendeels is afgeschermd en waar momenteel de toegang voor buitenlanders volledig verboden is. De aankoop van dit schilderij is dan ook een bijzonder verhaal. De reisorganisatie gaf voor vertrek aan dat de zwaarte van de reis in het gebrek aan vrijheid zat. We hadden geen flauw idee wat dit betekende en wat ons te wachten stond.

Bewakers

Eenmaal in het land werd dit snel duidelijk. Er was geen eigen dagindeling, het tempo lag hoog en we moesten toestemming vragen als we iets wilden fotograferen. We werden tijdens de reis door meerdere personen ‘bewaakt’. Zij bepaalden wat we mochten zien en eenmaal in het hotel aangekomen was er niet de vrijheid om even naar buiten te gaan. In het straatbeeld zagen we levensgrote standbeelden, monumenten, muurschilderingen en posters van strijdende militairen. Een schilderij kopen van zo’n afbeelding, dat sprak ons wel aan. Van onze ‘bewakers’ begrepen we al snel dat dit niet mogelijk was. 

Goocheltruc

We hebben het uiteindelijk kunnen kopen, maar daar is wel veel goochelwerk aan voorafgegaan, letterlijk! Iedere avond deed mijn partner in het bijzijn en op verzoek van onze bewaker Lee steeds dezelfde goocheltruc. Lee werd nieuwsgierig en wilde het geheim achter het goochelkunstje weten. Na een week werd zijn geduld beloond, maar wel onder de voorwaarde dat wij een schilderij mochten aanschaffen.

Smokkelen

Het was vervolgens een kunst om het schilderij ongezien in de trein mee terug te nemen naar China. We hebben het opgerold, in waterflesjes gedaan en met papier eromheen hoog boven in de slaapcoupé van de trein gelegd. En toen kwam de grenscontrole. Koffers werden opengemaakt, foto’s op onze toestellen werden afzonderlijk bekeken en er werd het een en ander verwijderd. Ondertussen waren mijn gedachtes alleen maar bij het schilderij dat daar zo hoog weggestopt lag, mijn hart ging hevig tekeer. Ik moet er niet aan denken wat er met ons gebeurd zou zijn als ze het wel hadden gevonden. Wij hebben ons toen in ieder geval onvoldoende gerealiseerd wat de consequenties zouden zijn.

Het schilderij betekent veel voor mij. Het herinnert mij dagelijks aan een bijzondere reis en een onwerkelijke periode in Noord-Korea. Een land waar mensen in strafkampen zitten en niet in vrijheid kunnen leven.