Stichting SAM voelt de pijn van bezuinigingen

De welzijnsorganisatie SAM heeft zich genoodzaakt gezien met onmiddellijke ingang enkele taken op het gebied van ouderenwerk, mantelzorg en jongerenbegeleiding te staken omdat de gemeente de noodzakelijke aanpassing van de subsidie niet honoreerde en een korting toepaste van circa € 145.000,- . “Onbegrijpelijk”, noemt directeur Mirjam van Veen deze stap, “want op deze manier wordt ad hoc het preventieve werk afgebroken terwijl dat tot de speerpunten van het gemeentelijke beleid behoort.”

door: Bert Verver

Subsidie

Op de vraag waarom de subsidieaanvraag 17% hoger was dan de vorige aanvraag uit 2022 geeft Van Veen aan dat dat niet zo vreemd is. “Over de jaren 2023, 2024 en 2025 hebben wij te maken met een stijging van de reële personeelskosten van 19,5%, met name veroorzaakt door de verhoging van de cao Sociaal Werk. De gemeente gaat echter uit van een inflatiecorrectie van 3,7% hetgeen een bezuiniging van circa € 145.000,- oplevert, zo’n 15% van de subsidieaanvraag voor dezelfde werkzaamheden als in voorgaande jaren. Daarbij is opmerkelijk dat weleens gedacht wordt dat het werken met vrijwilligers gratis is. Niets is echter minder waar, want de inzet van onze 464 vrijwilligers en 326 mantelzorgers is zeker niet gratis, Naast de organisatorische coördinatie kost het scholingskosten, coaching en verantwoording van de resultaten. Dit vraagt voldoende professionele inzet.”

Keuzes

Volgens de directeur maakte de grote bezuiniging het nodig om taken af te stoten. Daarbij maakt zij de kanttekening dat de huidige wijze van financiering moeilijk werkbaar is voor een professionele organisatie. “Wij hebben onder protest en met pijn in het hart niet gekozen voor een kaasschaafmethode. Om het overzichtelijk te houden hebben we, onder protest, heldere keuzes gemaakt zodat het voor iedereen, dus ook voor de lokale politiek, duidelijk is welke taken van de haak vallen. Daarbij hebben we gekeken wat er mogelijk is om de effecten voor de inwoners zo beperkt mogelijk te houden. Helaas hebben we daarom moeten besluiten iedere vorm van ondersteuning van mantelzorgers, zoals individuele ondersteuning, ontmoeting en workshops, te schrappen en ook de zeer gewaardeerde mantelzorgdag met presentje van de agenda af te halen.”

“Ons aandeel in het jongerenwerk is vooral groepsgericht. Daaruit komen hulpvragen van individuele jongeren die, op welke wijze dan ook, vast dreigen te lopen. De drempel voor hen om een beroep te doen op de jeugdzorg o.a. van het Sociaal Team is vaak te hoog en dat geldt ook voor de kosten omdat daarna externe begeleiders worden ingeschakeld. Wij zoeken de oplossing in een plan van aanpak uitgewerkt door de jongere zelf en de jongerenwerker. Zij proberen via een kort traject en heel doelgericht de problemen zo vroegtijdig en eenvoudig mogelijk aan te pakken. Vaak levert dat goede resultaten op en door deze preventieve aanpak wordt de gang naar het Sociaal Team en de veel duurdere jeugdzorg voorkomen.”

Wie is SAM?

Sinds 2015 is Stichting SAM Welzijn dè welzijnsorganisatie binnen de gemeente Bodegraven-Reeuwijk. De Stichting SAM werd op verzoek van de voormalige wethouder Wendy Verkleij in 2015 opgericht waardoor de krachten van verschillende welzijnsdiensten gebundeld werden. Mirjam van Veen is vanaf de oprichting directeur-bestuurder van de stichting.

Binnen SAM komen de activiteiten van een meerdere organisaties samen en wordt verbinding gemaakt tussen inwoners, inwonersgroepen, maatschappelijke organisaties en een aantal taken uit het WMO-pakket van de gemeente. Volgens de eigen website werkt SAM op het terrein van sociaal makelen, individuele cliëntondersteuning, inburgeren, jongerenwerk en de coördinatie van vrijwilligerswerk. Ook is het een leerbedrijf voor jong talent. SAM is gevestigd in de Rijngaarde in Bodegraven, waar ook het activiteitencentrum BIJ SAM te vinden is. De contacten met SAM zijn laagdrempelig toegankelijk tijdens de openingsuren van de balie in Rijngaarde, dagelijks van 9.00 tot 11.00 uur en in de Huizen van Alles in de diverse kernen. Samen met Zorgpartners heeft SAM de dagbesteding voor senioren De Romein waarvoor of indicatie nodig is of privé moet worden betaald. Sinds 2024 maakt ook Bureau Bousa, dat zich inzet voor de ontwikkeling van kinderen, onderdeel uit van SAM. SAM kent een personeelsformatie van ca. 10 fte en coördineert de inzet van 464 vrijwilligers en de ondersteuning van 326 mantelzorgers. De subsidieaanvraag aan de gemeente voor 2025 bedroeg een bedrag van € 1.151.290,-. Naast de inkomsten uit de gemeentelijke subsidie worden voor bijzondere projecten bijdragen gekregen van organisaties als het Oranjefonds, het VSB-fonds en ook lokale fondsen zoals kringloop De Kring en diaconieën.

Bij vragen over alle vormen van welzijnswerk kan verwezen worden naar www.samwelzijn.nl en is SAM bereikbaar onder telefoonnummer 0172-614500.

Huisbezoeken

Wat Van Veen ook buitengewoon pijnlijk vindt, is dat het project van huisbezoeken bij 70-plussers stopgezet moest worden. De aanmeldingskaarten waren eind van het jaar al verzonden, maar door de aanmeldingen die al binnen zijn moet nu een streep gezet worden. “Erg jammer”, volgens Mirjam van Veen, “want de speciaal opgeleide vrijwilligers stonden klaar om de bezoeken af te leggen. De huisbezoeken waren gebaseerd op 2 pijlers, t.w. het tijdig signaleren of er knelpunten zijn in de situatie van ouderen en het actief geven van informatie over hetgeen ouderen tijdig kunnen regelen om zo lang mogelijk goed en zelfstandig te blijven functioneren. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om een veelheid van zaken zoals gezondheidszorg, huisvestingsproblemen, woningaanpassing en de financiële huishouding, zoals het aanvragen van toeslagen en subsidies voor woningaanpassing.”

De keuzes die door SAM onder protest zijn gemaakt, zijn door de gemeente op 11 december jl. zonder alternatieve oplossingen overgenomen met de mededeling dat er in 2025 niets van de uitvoerende taken van SAM overgenomen zal worden en dat het voor 2026 opnieuw wordt bekeken.

SAM kan niet anders dan zich voorlopig neer te leggen bij het besluit van het college, maar heeft inmiddels wel een bezwaarschrift ingediend dat tijdens de inspraakvergadering op 5 februari a.s. zal worden toegelicht.

Stopzetten huisbezoeken verbazingwekkend jammer

De 75-jarige Jaap Feenstra is ruim 10 jaar vrijwilliger bij de 70+ huisbezoeken en is 5 jaar betrokken bij het mantelzorgplatform. “Ik heb veel bezoeken gebracht bij mensen boven de 70 jaar in Bodegraven, Reeuwijk, Waarder en Driebruggen. De gesprekken vonden plaats aan de hand van een uitgebreide vragenlijst en duurden soms wel 2 uur. Zoals Mirjam in het interview al aangeeft, komt er een veelheid van onderwerpen aan de orde. Naast een inventariserende en informerende functie kreeg je soms ook signalen die, na overleg, doorgegeven konden worden voor verdere professionele ondersteuning. Ik heb de 70+ huisbezoeken als een zeer zinnig project ervaren. De waardering was groot en de mensen waren blij met de handige ‘Wegwijzer voor Senioren’ die ze na afloop kregen. Het stopzetten van het project is verbazingwekkend jammer en onbegrijpelijk gezien de waardering die wij ook kregen van de burgemeester tijdens een bezoek aan de vrijwilligers.” Feenstra betreurt het ook dat het werk van het mantelzorgplatform is beëindigd. “Met de andere 5 leden van het platform hebben we, zoals Mirjam ook stelt, ons ingezet voor een brede ondersteuning van de mantelzorgers en het uitreiken van een presentje. De mantelzorgers stellen de waardering erg op prijs, want ze voelen daardoor dat er aan hun gedacht wordt. De zwaarte van de mantelzorg neemt toe, ook komen er steeds meer mantelzorgers bij en is er steeds minder zorgaanbod. Er is juist extra aandacht nodig voor mantelzorgers en het is dus zonde als de mantelzorg, ondersteuning en - waardering geen voortgang hebben. Daarvoor moet de gemeente toch verantwoordelijkheid nemen.”

Intense zorg
Het belang van ondersteuning van mantelzorgers door SAM wordt zeker ondersteund door Wim van Kempen (81). Samen met zijn echtgenote Joke is hij al 46 jaar mantelzorger voor hun zoon met beperkingen en hun gehandicapte dochter. Met het ouder worden van de kinderen en het stijgen van hun eigen leeftijd merken ze dat de zorgverlening steeds zwaarder wordt, hoewel hun zoon inmiddels begeleid zelfstandig woont en hun dochter in een instelling verblijft. Naast het feit dat ze bewindvoerder zijn vragen ook zaken als begeleid wonen en het curator- en mentorschap veel aandacht. Wim wijst erop dat mantelzorg vanuit de WMO een wettelijk verplichte gemeentelijke taak is. “ Deze taak is beperkt naar SAM toegeschoven. Een bekende gedachte als respijtzorg (m.i. geen SAM-taak) heeft nauwelijks aandacht gekregen. De bescheiden aandacht voor mantelzorg door SAM is zonder evaluatie, verbetering of verplaatsing verdwenen. De hele verantwoordelijkheid hiervoor ligt nu bij de gemeente!”

Op weg geholpen
De 19-jarige Alicia vindt het jammer dat er bezuinigd moet worden op het jongerenwerk. Zij geeft aan dat ze veel baat heeft gehad bij de hulp door een jongerenwerker van SAM. “Ik had veel problemen thuis, niet alleen door een ruzieachtige sfeer, maar ook omdat ik vond dat ik teveel verantwoordelijkheid op mijn nek moest nemen. De stress die daaruit voorkwam, leidde ook tot lichamelijke problemen. Vanuit het jongerenwerk van SAM heb ik begeleiding gekregen. Ik vond dat eerst wel lastig, maar ik kreeg goede hulp en kon mijn verhalen kwijt. Natuurlijk moet je je zelf inspannen om alles op de rails te krijgen, maar de begeleiding gaf mij echt steun. De inzet was volledig op mijn probleem gericht. Ik kreeg hulp bij de schoolkeuze en de begeleider ging mee naar schoolgesprekken. Later ben ik geholpen bij het vinden van werk. Dat heeft mij weer vertrouwen gegeven en door de gerichte aanpak ben ik erg gesteund om verder te gaan waarbij ook van belang is dat de huiselijke sfeer daardoor is verbeterd.”