Stichting Op Gelijke Voet nam afscheid van haar voorzitter Leendert Struijs

REEUWIJK - Met een inspirerende bijeenkomst in ‘De Ark’ heeft de Stichting Op Gelijke Voet (SOGV) zaterdag afscheid genomen van haar voorzitter, de Reeuwijker Leendert Struijs. Gezien zijn leeftijd van 86 jaar was volgens Struijs de tijd gekomen om na 21 jaar de voorzittershamer over te geven aan Pim de Graaf uit Houten en formeel afscheid te nemen van de stichting. Op Gelijke Voet werd door zijn vader Willem in 1984 opgericht en richtte zich aanvankelijk op het verbeteren van de leefomstandigheden van slachtoffers van het poliovirus in Congo-Brazzaville, een voormalige Franse kolonie aan de zuidwestzijde van Afrika.

door Bert Verver

Nog nauwelijks bekomen van zijn laatste reis naar het Afrikaanse land vertelt Leendert dat het niet geheel toevallig was dat zijn vader zich had gericht op kinderen met polioproblemen. “Mijn moeder had polio gehad en aangepast schoeisel moest zelf betaald worden. Mijn vader had een kleine schoenwinkel in Rotterdam en bedacht een bedrijfsmodel om zelf kinderschoenen te gaan maken. Later is dat uitgegroeid tot orthopedisch schoeisel voor zowel kinderen als volwassenen, dat onder de naam Piedro in de markt werd gezet. Het bleek een goede greep, want het merk bestaat nog steeds en verkoopt, vanuit de nu in Portugal gevestigde fabriek, schoenen over een groot deel van de wereld.”

In 1976 werd vader Struijs benaderd door drie Nederlandse artsen, onder wie de Reeuwijker Ben van den Bosch, die operaties uitvoerden bij poliopatiënten in Congo-Brazzaville. “Ze vroegen of Piedro restantpartijen schoenen ter beschikking kon stellen, maar mijn vader voelde daar niets voor en reisde af naar Congo om zelf vast te stellen wat er echt nodig was. Toen dat duidelijk was, werd het idee geboren om iets te betekenen voor de vele poliopatiënten die zich niet zelden op handen en voeten moesten voortbewegen.”

Volgens Leendert werden alle benodigde gelden aanvankelijk privé door zijn vader betaald. Hij werkte daarbij nauw samen met een revalidatiearts en een orthopedisch schoenmaker. Omdat de kosten op een gegeven moment niet meer op te brengen waren, werd in 1984 Stichting Op Gelijke Voet opgericht. Daarmee werd het mogelijk financiën aan te trekken van grotere sponsoren, waaronder kerkelijke instellingen en goede doelenfondsen, en van donateurs uit familie-, vrienden- en kennissenkring.

Minder polio

Door vaccinatieacties van onder meer UNICEF liep het aantal poliopatiënten in Congo-Brazzaville in het begin van deze eeuw snel terug. De grondlegger Willem Struijs is in 1999 overleden en zoon Leendert nam in 2004 het voorzitterschap op zich. Hij zag de afname van het aantal poliopatiënten, maar ook dat er nog veel kinderen waren met zogenoemde klompvoeten. De door de stichting gebouwde werkplaats voor het vervaardigen van prothesen en orthesen (braces, spalken en dergelijke) werd in 2006 uitgebreid met een werkplaats voor de vervaardiging van orthopedische maatschoenen. Daarnaast worden ook eenvoudige driewielers gebouwd die kunnen dienen als vervoermiddel voor de vele fysiek gehandicapten als gevolg van aangeboren afwijkingen en vroegere poliobesmettingen. Om de werkzaamheden te optimaliseren liet de stichting twee mannen gedurende twee jaar in Togo opleiden tot medisch instrumentmaker.

In de jaren daarna nam Leendert het initiatief om een orthopedisch operatieprogramma op te zetten voor de behandeling van klompvoeten en andere aangeboren afwijkingen aan armen, benen en schouders, zoals zeer extreme O-benen. Leendert: “Daarvoor heb ik artsen gezocht en contacten gelegd met Congolese ziekenhuizen die ik bezocht. Ook hebben we de benodigde instrumenten, medicamenten en verbandmiddelen aangeschaft. Twee keer per jaar ging en gaat er nog steeds een chirurgisch team van twee orthopedisch chirurgen, een anesthesist, een operatieassistent, een zaalverpleegkundige, een gipsverbandmeester en een fysiotherapeut naar Congo om de operaties uit te voeren en de nazorg te bieden. Onze aanwezigheid werd in de kerken vanaf de kansel aangekondigd en dat zorgde voor een grote toeloop, omdat er geen ziektekostenverzekering is en de patiënten de ingreep niet zelf kunnen betalen.”

Chancelier

De activiteiten op dit gebied zijn inmiddels uitgebreid naar Rwanda, waar wel een vorm van ziektekostenverzekering bestaat. Wat het medische team daar opviel, was dat veel ouders kwamen met kinderen met een aangeboren hersenafwijking, zoals cerebrale parese. “Daar konden onze orthopeden helaas niets voor betekenen, maar Letty Hartog, de Reeuwijkse fysiotherapeute die mee was, deed de suggestie om daar ook iets mee te gaan doen.”

Het idee van Letty werd door Leendert opgepakt. Hij ging op zoek naar Nederlandse specialisten, waardoor hij vanaf 2016 neurologische equipes kon samenstellen die SOGV sindsdien uitzendt. Deze equipes richten zich op het opleiden en coachen van Congolese behandelaars en indirect op de ouders van de kinderen. Vooral de jeugdigen die in isolatie of verwaarlozing leefden, werden verlaten of in weeshuizen zaten opgevangen.

Desgevraagd schat Leendert dat in de periode waarin zijn organisatie actief is in Congo-Brazzaville en Rwanda tussen de 1500 en 1700 operaties zijn uitgevoerd. De inzet van Leendert is bij de Congolese overheid niet ongemerkt gebleven. Zelf zal hij, net als zijn vader, binnenkort worden onderscheiden met de op een na hoogste Congolese onderscheiding: Chancelier des Ordres Nationaux de la République du Congo. Tijdens de in Congo jaarlijks op 3 december gevierde Wereldgehandicaptendag werd in 2018 de ‘Prix de Leendert Struijs pour le Congo’ in het leven geroepen, als beloning voor een persoon of organisatie die zich buitengewoon verdienstelijk heeft gemaakt voor de gehandicaptenzorg in Congo. In Nederland viel hem eerder al de eer te beurt te worden benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau.