‘Slapen is allesbepalend voor de mens’

BODEGRAVEN – Bij het nieuws dat Beddenspecialist Kalkman is genomineerd voor de Ondernemersprijs Midden-Holland, werd er in het bedrijf niet minder hard gewerkt, maar vast wel lekkerder geslapen. “Je zet het toch even in je achterhoofd vast,” zegt rasondernemer Jan Kalkman. “Het is supermooi. En ik vind het vooral mooi omdat Twan erbij zit. Die is 24. Voor hem is dit echt een stimulans, maar uiteraard voor het hele team.”

door Duarte dos Santos Estrafalhote

Wie de winkel binnenloopt, merkt het meteen: dit is geen winkel waar je anoniem een product komt afrekenen. Voor de toonbank is het een komen en gaan van bekende gezichten, er staat een kop koffie klaar en in het gesprek wordt net zo makkelijk over nachtrust als over het dagelijks leven gesproken. “Mensen weten met wie ze te maken hebben,” zegt Jan. “Het voelt persoonlijker.” In de winkel werkt niet alleen ‘het team’, maar vooral: de familie. “Ja, en collega Pieter is dan weliswaar geen familie maar hoort er na 28 jaar gewoon bij!”

Historie

Dat familieverhaal begint aan het einde van de 19de eeuw. Kalkman werd opgericht op 3 februari 1898, altijd op dezelfde plek en al generaties lang binnen dezelfde familie. Jan is de vijfde generatie ‘Jan’ en, zoals hij het met een glimlach zegt: “Twan is de eerste Twan, en daarmee de zesde generatie.” Het klinkt bijna als een grap, maar achter die opmerking schuilt een geschiedenis van vakmanschap dat van generatie op generatie is doorgegeven.

Jan vertelt over toen: een oud kasboekje van zijn over-overgrootvader, met daarin een dagomzet van 4 gulden 55. “En dan stond erbij hoeveel el stof er verkocht was,” vertelt hij. De ellestok die daarbij hoorde, was krom van het dragen. “Die hing altijd op zijn schouder. Hij liep ermee richting Nieuwveen, richting Haastrecht. Alles met de benenwagen.” In oorlogstijd was er zelfs ruilhandel in de winkel. “Prachtig, maar dat is voorbij,” zegt Jan nuchter. “Ik ben eerder van het vooruitkijken dan van het achteromkijken.”

Een blik vooruit

Dat vooruitkijken is ook nodig als je met meerdere generaties samenwerkt. In de zaak zijn ze met velen: zijn vrouw Agnes, broer Erwin, Pieter, vader - die nog altijd een stukje administratie doet -, en sinds een aantal jaar ook zoon Twan. “Twan noemt me collega,” lacht Jan. “Aan de telefoon zegt hij: ‘Ik ga mijn collega er even bij roepen.’ Dat kan zijn vader zijn, zijn moeder, zijn oom. Voor hem zijn we allemaal collega’s.”

Toch vraagt samenwerken in een familiebedrijf om duidelijke afspraken. “Erwin heeft altijd gezegd: ik werk bij je, maar verder is het jouw winkel. Ik kom op tijd, ik ga ’s avonds weg, en de rest is aan jou,” vertelt Jan. “Dat werkt heerlijk. En we worden al jaren gecoacht. Twan en ik met grote regelmaat, en één keer per jaar wordt het team erbij betrokken. Dat geeft richting, en daardoor staan alle neuzen dezelfde kant op.”

Ik denk dat retail eerlijk moet zijn en oprecht advies moet geven. Niet alleen maar bezig zijn met targets halen

Die kant is voor Beddenspecialist Kalkman al jaren helder: specialiseren, verdiepen en blijven vernieuwen. Want de markt is veranderd en het slaapvraagstuk is complexer geworden. “Wij hebben hier maar één ding voor ogen,” zegt Jan. “Jou als mens centraal zetten.”

Meten is weten

Wie ‘beddenwinkel’ zegt, denkt al snel aan matrassen en kussens. Bij Beddenspecialist Kalkman draait het om meer: meten, analyseren en soms ook niet verkopen. Een belangrijke stap kwam in 2012, toen het bedrijf startte met SlaapID: een sensor die slaapgedrag in kaart brengt. “Bewegingen, houding, tussenhoudingen en hoe lang iemand in zo’n houding ligt,” somt Jan op. Inmiddels wordt ook bedklimaat gemeten, zoals temperatuur en transpiratie. “Dan kun je beter het gesprek voeren. Komt iets door stress? Of door materiaalkeuze?”

De aanpak gaat verder dan de winkelvloer. Tijdens corona ontstond een praktijk die is blijven hangen: testsets die twee weken bij mensen thuis worden geplaatst. “Voor klanten die extreem twijfelen,” legt Jan uit. “Dan testen ze in hun eigen omgeving, eventueel wederom met sensor. Dat maakt het eerlijker.”

Ook aan nieuwe vormen van begeleiding wordt gebouwd. Er is een ‘sleepselfie’ voor houdingscheck, een 3D-postuurmeting en sinds 2024 een samenwerking met het SlaapKennisCentrum, waar bezoekers via vragenlijsten en een slaapscore op hun eigen tempo kunnen bepalen of ze een volgende stap willen zetten. “Niet agressief acteren,” zegt Jan. “Je laat de klant in zijn waarde. Wanneer die eraan toe is, dan kunnen we verder.”

Daarnaast zoekt Beddenspecialist Kalkman bewust de samenwerking op met partners buiten het traditionele beddendomein. Vanaf februari wordt de winkel een experience point voor Somnox, een slaaprobot die inzet op ontspanning vóór het naar bed gaan. En recent is er een samenwerking gestart met Vibrix, dat luchtreinigers aanbiedt voor klanten met luchtwegproblemen of allergieën. “Dan kopen ze misschien niet bij ons,” zegt Jan, “maar het voegt iets toe in de klantreis. Uiteindelijk gaat het om een tevreden klant.”

Levensbelang

Het is geen marketingverhaal, maar een overtuiging die Jan al decennia met zich meedraagt. Slapen raakt gezondheid, functioneren en zelfs deelname aan de samenleving. “Mensen slapen slecht door fysieke klachten, pijn aan schouder of heup. Er kunnen allerlei ziektebeelden zijn,” vertelt hij. “En er is een groep die gewoon slecht slaapt. Dan moet je soms ook vaststellen: daar kan ik niets aan doen. Dan gaat ons bed niet helpen.”

Tegelijk ziet hij hoe vaak slaap een domino-effect heeft. Slechte nachten leiden tot vermoeidheid, slechtere concentratie, onzekerheid en uiteindelijk uitval. “En dan kom je in de gezondheidszorg terecht,” zegt hij. “Vanuit een maatschappelijke context denk ik: wij hebben een belangrijke taak.” Soms betekent dat ook: nee durven verkopen. “Retail moet eerlijk en oprecht advies geven. Niet alleen maar bezig zijn met targets halen.”

Het besef

Dat maatschappelijke zit hem niet alleen in het onderwerp slaap, maar ook in het bestaan van de winkel zelf. “Het zijn van een winkel is al maatschappelijke betrokkenheid,” vindt Jan. “Het face-to-face contact in plaats van alleen maar online.” In de praktijk betekent dat: tijd nemen, luisteren, en soms simpelweg aanwezig zijn. “Als iemand even komt zitten voor een kopje koffie, een praatje, dan kan dat.”

Jan relativeert graag. Hij noemt Nederland “een stipje op de aardbol” en beseft hoe bevoorrecht het is dat we ons hier druk kunnen maken over comfort en slaapoptimalisatie. Daarmee verwijst hij naar de beelden van vluchtelingen in tentjes wiens levens zijn verwoest door oorlog. “Daarmee zeg ik niet dat er hier geen maatschappelijke druk is,” vertelt hij. “Het gevoel hebben altijd te moeten presteren, constant ‘aan’ staan en te veel invloeden van buitenaf. Wij hebben hier ook te maken met zaken die ons wakker laten liggen.”

En waar staat Jan, samen met zijn team, elke dag voor op? “Het besef,” zegt Jan, “dat slapen alles bepalend is voor de mens. In gezondheid van lichaam en geest. Niet meer en niet minder.”

Lof van collega’s en gemeente
Dit artikel is gesponsord door OPBR en de gemeente Bodegraven-Reeuwijk ter ere van de Ondernemersprijs Midden-Holland. Voorzitter van OPBR Arjan Griffioen: “Deze gepassioneerde ondernemer volgt zijn hart en slaagt in de dingen die hij opzet. Altijd oog voor zijn omgeving en mensen om hem heen. Kwaliteit is de standaard en hij is altijd bezig met innovaties. Een vaste waarde als ondernemer binnen onze gemeente. Wij wensen Jan heel veel succes tijdens de verkiezing van de ondernemersprijs.”

Wethouder Robin Kersbergen ziet ook de grote passie voor het vak: “Beddenspecialist Kalkman laat zien dat succesvol ondernemen en verantwoordelijkheid nemen voor de samenleving hand in hand gaan. Met hun sterke inzet op duurzaam ondernemen én hun grote sociale en maatschappelijke betrokkenheid zijn zij een voorbeeld voor veel andere bedrijven in onze regio. Deze nominatie voor de Ondernemersprijs Midden-Holland is dan ook meer dan terecht.”

Op 27 januari worden de winnaars van de Ondernemersprijs bekendgemaakt.