Een beetje dom

Eindelijk lijken Martien Kromwijk en Heidi Looy elkaar te vinden: laten we leren van de wetenschap dat kunstmest en afplaggen niet zalig is. Heidi hoopt dat dat inzicht breed wordt geïmplimenteerd en we kunnen zeggen: “We waren een beetje dom.”

Martien,

Dat we nu elf columns nodig hebben om zo tot elkaar te komen is mooi. Ik schrijf dit op de 11e van de 11e en dan ook nog de 11e reactie/column. 

Natuurlijk kruipt het bloed waar het niet gaan kan en houden wij onze boerengenen. Boer wórdt je niet, dat bén je, en daar kom je nooit meer vanaf. Als ik door de polder rijd en ik zie de vers omgeploegde vette kleiruggen, dan vind ik dat zo mooi. Een paar weken later de eerste groene sprietjes boven de grond, hoe schoon, hoe dapper! En opeens staat er een groen tapijt te wuiven in de wind. Dat harde werken, de grond tussen je vingers voelen, de ploeg zien glijden en de geur van verse grond. Het is niet uit te leggen. Je moet het ervaren, ruiken én weten. 

Kunstmest was in de jaren 70 een nieuw goud. Wanneer de leverancier de doorzichtige plastic zakken met de kleine bolletjes kwam brengen, keken wij als kinderen gefascineerd toe. Als het in de kunstmeststrooier ging, mochten wij er even doorheen woelen met de handen en een paar handjes van die korreltjes uitstrooien. Prachtig was dat. We keken naar het verspreiden over het land achter de trekker, ingenieus en doeltreffend. 

Met de wetenschap van nu een ontwikkeling die niet had gehoeven. Stalmest volstaat prima en dan financier je ook de Russische overheid (wapenindustrie) niet. De weide- en boerenlandvogels worden er ook gelukkiger van. Voortschrijdend inzicht zou ons tot andere gedachten moeten brengen en dat we dan met gezond verstand kunnen zeggen: “Wij waren een beetje dom.”

En met de wijsheid van nu geldt dat ook voor het afplaggen. Schrijnend zijn de bijeenkomsten waar de TBO’s (Terrein Beherende Organisaties) weigeren om mee te gaan met de wetenschap van nu. Krokodillentranen en alles onder het mom van ‘de natuur’. Er was zelfs iemand die beweerde dat hij wel 10 jaar van zijn leven had gegeven voor het afplaggen. Staat wel wat in schril contrast tot de vele generaties die letterlijk met de poten in het veen staan en hebben gestaan om hun stinkende best te doen voor het land.

Regelmatig spreek ik de boeren die uit totale onmacht en onbegrip het huilen nader staat dan het lachen. Prachtig land dat met zoveel liefde en zorg is onderhouden, bewerkt en verzorgd, moet afgeplagd worden om de wereld te redden. Jij en ik weten beter, toch?

Het klimaatpakket dat je noemde, ziet er veelbelovend uit. Ik ga er zeker met interesse naar kijken. Komt er direct een prangende vraag naar boven: wie gaat dit betalen?

Ik wens je een mooie week,
Heidi