40 jaar gedreven vrijwilliger: ‘Overal werden bibliotheken opgericht’

REEUWIJK-BRUG - Het moet vooral over boeken gaan. Over hoe leuk lezen en voorlezen is. Over boeken die, ongeacht je leeftijd, je kennis verrijken. Het artikel moet over de bibliotheek gaan én de inzet van de vrijwilligers samen met de bibliothecaris. Niet over de 40 jaar lange vrijwillige inzet van Erlandine Heering. Het moet vooral een oproep worden voor nieuwe vrijwilligers, zodat de boeken uitgeleend kunnen blijven worden!

door Marlien van Leeuwen 

De Reeuwijkse Erlandine Heering spreekt rustig en met passie over haar werkzaamheden bij de bibliotheek, die al ruim voor haar 40 jaar vrijwilligerswerk begonnen. De veranderingen in het uitlenen van de bibliotheekboeken komen als vanzelf aanbod. Van heel jong tot heel oud stap je bij het lezen van een boek even uit je eigen wereld. Word je meegenomen door het verhaal. Kortom, boeken vergroten je wereld.

Smalle weggetjes

Geboren in het westen van het land vertrok Erlandine naar Groningen voor haar hbo-studie Bibliotheek en Documentatie. Met haar Renault 4 vol bakken met boeken vanuit het centrale magazijn op de achterbank begon ze haar loopbaan als bibliothecaris in Drenthe. Daarnaast reed er ook toen al een bibliobus naar alle uithoeken van de provincie. Vooral mensen die vanuit de grote stad naar het platteland waren verhuisd, zagen de bus met al haar boeken als een welkome afleiding. Destijds waren boeken zo waardevol; even een paperback kopen zat er niet in. Een deel van de boeken was zelfs nog in bruin papier gekaft!

Erlandine leerde haar huidige echtgenoot kennen en verhuisde terug naar het westen van het land. Ze werd bibliothecaris bij de katholieke bibliotheek van Uithoorn. Een van die lezertjes zou ze later weer tegenkomen als bibliothecaris in het Reeuwijkse. Haar echtgenoot werd arts in het Bleulandziekenhuis van Gouda. Ze verhuisden naar Reeuwijk en werden trotse ouders van drie kinderen. Erlandine: “Zo begon ik mijn vrijwilligerswerk bij de bibliotheek en later bij de schoolbibliotheek van onze kinderen.”

Stichting interkerkelijke bibliotheek

In 1977 was er geen echte bibliotheek in Reeuwijk, alleen één vanuit de kerk. Het college van B en W besloot in 1978 dat er een Algemene Openbare Bibliotheek mocht worden opgezet. Erlandine vertelt dat ze zitting nam in de commissie die daarvoor werd opgericht. “Bij nader inzien werd de oprichting toch afgeblazen en pas in 1984 werden de seinen op groen gezet.” Destijds met ondersteuning van de Provinciale Bibliotheek Zuid-Holland. Zij leverden de boeken en er kwam een beroepskracht (dat lezertje uit Uithoorn). “Het was een rijke tijd, want overal in de samenleving werden bibliotheken opgericht.”

Dikke sigarenrook

In een zaal van de Ravenhorst werd de bibliotheek ingericht. De stellingen met boeken aan de ene kant van de zaal, aan de andere kant drie biljarttafels. De heren aan die tafels rookten nogal eens dikke sigaren. “Stel je voor,” blikt Erlandine terug, “die rook hing overal. Dat kon toen gewoon.” 

De bibliotheek verhuisde naar het toenmalige gemeentehuis op de hoek van de Raadhuisweg. Was de ruimte daar er een met weinig daglicht, de volgende verhuizing was naar het toenmalige garagepand met al die ramen aan de Van Staverenstraat. Er werd een advertentie geplaatst voor een bibliothecaris van 34 uur per week en een oproep voor vrijwilligers. Er kwamen maar liefst vijftig aanmeldingen voor! De verschillende dagdelen die de bibliotheek open was, konden makkelijk ingedeeld worden met zoveel vrijwilligers.

Kaartenbakken

De ruimte aan de Van Staverenstraat was enorm. Er kon van alles georganiseerd worden - en dat werd er ook! De toenmalige vrijwilligers waren heel creatief. Enthousiast vertelt Erlandine hoe ze als team verkleed gingen naar de thema’s van de Kinderboekenweken. “We organiseerden spelletjes als speurtochten, brachten themaversieringen aan, organiseerden lezingen en tentoonstellingen in de expositieruimte en werden zo meer en meer het informatiecentrum dat het gemeentebestuur voor ogen had.”

“Voor de digitalisering deden we alles handmatig,” beschrijft Erlandine een tijdperk dat al zo ver weg lijkt. “In elk boek zat een kaartje, waar we het pasnummer van de lezer opschreven.” Daarna ging dat kaartje in de kaartenbak. In het boek zelf was een blaadje geplakt waar de datum van inlevering in gestempeld werd. “Alle romans stonden op alfabetische volgorde van de schrijver. Alle overige boeken stonden per categorie op nummer. Nu zoekt het systeem op trefwoorden.”

Van stilteruimte naar digitalisering

Ooit was de bibliotheek een ruimte waar je in stilte je boeken uitzocht. Inmiddels zijn er evenveel boeken voor kinderen als voor volwassenen. Er zijn vrolijke kinderhoekjes met bakken vol prentenboeken. Er zijn twee moderne werkplekken met internet. De bibliotheek is nu onderdeel van een cluster van bibliotheken van stichting De Groene Venen. Boeken worden wekelijks van vestiging naar vestiging rondgestuurd, waardoor de collecties voortdurend vernieuwen.

De bibliotheek in Reeuwijk-Brug is onderdeel geworden van het Huis van Alles. Was de ruimte voorheen van de bibliotheek alleen, nu wordt deze gedeeld. De ruimte wordt intensief gebruikt voor meerdere maatschappelijke doeleinden. Zo worden er taallessen aan vluchtelingen gegeven, er wordt gekookt, gehandwerkt of een kaartje gelegd. Maar je kan er ook nog altijd een krantje of tijdschrift lezen als je (klein)kinderen een boek uitzoeken. Alleen zonder vrijwilligers voor de uitleen van alle (digitale) boeken moeten de deuren van die multifunctionele ruimte voor de bibliotheek dicht. Dat zou toch zonde zijn!