Hobby-astronoom Kyan Middelkoop: ‘Zelfs met een speelgoedtelescoop raakte ik gefascineerd door het heelal’

REEUWIJK – Kyan Middelkoop is 20 jaar oud en al sinds zijn kindertijd gefascineerd door het heelal. Wat begon met een speelgoedtelescoop is inmiddels uitgegroeid tot een serieuze hobby, ondersteund door steeds geavanceerdere apparatuur. Volgend jaar maakt hij van zijn passie zelfs zijn studie: hij begint dan aan de studie Sterrenkunde in Leiden.

door David van den Berg

Kyan was 8 toen hij zijn eerste telescoop kreeg. Het was speelgoed, maar voor hem betekende het alles. “Ik was er dolblij mee,” vertelt hij. Zijn verwondering over het heelal bleef en in 2020 besloot hij zijn eerste echte telescoop aan te schaffen. “Dat voelde toen als een enorme upgrade,” zegt hij, “maar al snel bleek ook die te beperkt.” 

Want alleen kijken was voor Kyan niet genoeg. Hij wilde de hemellichamen die hij zag ook vastleggen. Dat bracht hem bij het fotograferen van zijn waarnemingen. Hij stapte over van een lenzentelescoop naar een spiegeltelescoop, die voor een kleiner budget beter vergroot.

Sterren en strepen

Inmiddels beschikt Kyan over veel betere apparatuur. Met zijn huidige Quattro 150p telescoop, de ‘Star Shooter’, kan hij al veel vastleggen. “Het bijzonderste wat ik tot nu toe heb gezien, is toch wel Saturnus,” zegt hij trots. “Met het blote oog lijkt het een ster, maar met mijn telescoop kan ik veel dichterbij komen.” 

Hoewel zijn telescoop dus al aardig wat kan, is hij nog altijd bezig met uitbreiden. Hij heeft geautomatiseerde onderdelen gekocht die de telescoop automatisch bijstellen, zodat hij het object in beeld houdt terwijl de aarde draait. “Dat is essentieel als je langere sluitertijden gebruikt. Anders krijg je strepen in plaats van sterren.”

Uitdagend

Sterrenkijken klinkt misschien als een rustige en toegankelijke hobby, maar dat is het lang niet altijd. “Ik ben volledig afhankelijk van andere factoren,” zegt Kyan. “Als het maar een klein beetje bewolkt is, kan ik ’s avonds al niets meer zien.” Toch is het niet alleen het weer waar hij rekening mee moet houden. Ook lichtvervuiling uit de regio speelt een grote rol. “In deze omgeving is het lastig om echt donkere luchten te vinden. Voor goede foto’s moet de telescoop soms uren buiten staan, met een lange sluitertijd,” legt hij uit.

En zelfs dan is het nog niet vanzelfsprekend dat alles lukt. “Dat is eigenlijk maar 60 procent van het sterrenkijken,” zegt Kyan. “De rest zit in het plannen. Je moet precies weten wanneer iets zichtbaar is, of de maan niet te fel schijnt, of er geen wolken op komst zijn.” Eén klein wolkje dat net langskomt terwijl de telescoop aan staat, kan een foto al verpesten. “En dan ben je zo weer een avond werk kwijt,” zegt hij.

Hoger niveau

Toch laat Kyan zich niet tegenhouden. Hij is nog lang niet klaar met zijn ontdekkingstocht in het heelal. Volgend jaar gaat hij Sterrenkunde studeren aan de Universiteit Leiden. Een droom die langzaam werkelijkheid wordt. “Ik kijk er enorm naar uit,” zegt hij. “Dan kan ik me elke dag bezighouden met wat ik nu al in mijn vrije tijd doe, maar dan op een veel hoger niveau.” Hij verheugt zich vooral op het werken met de data van de sterren. Echt onderzoek doen naar sterren vindt Kyan namelijk ook ontzettend interessant. 

Zijn fascinatie voor het universum is nooit weggegaan sinds die eerste plastic telescoop. En als het aan Kyan ligt, blijft dat voorlopig ook zo.