Reeuwijk breit zwachtels voor Congo: wie helpt de duizend halen?

REEUWIJK- In een vorige editie van Kijk op Bodegraven-Reeuwijk begin 2026 riep Leendert Struijs (86) breifanaten op hem te helpen met het bij elkaar breien van minimaal 1000 zwachtels voor leprapatiënten in Congo. Een zeer nobel doel. Enkele tientallen mensen zijn sindsdien aan de slag gegaan en er zijn al enkele honderden zwachtels gebreid. Maar, er is nog een lange weg te gaan en dringend behoefte aan nog meer mensen die willen meebreien.

door Ans van Heck

Leendert Struijs uit Reeuwijk komt voor zijn goede-doelenactiviteiten regelmatig in Afrika. Zijn vader richtte in de jaren 70 een stichting op voor poliopatiënten in Congo-Brazzaville (voormalig Franse kolonie) en in Rwanda. Na diens overlijden heeft Leendert zijn voorzitterschap en activiteiten overgenomen om mensen in Afrika te helpen. Leendert: “Ik doe dit werk nu al meer dan 20 jaar, ik heb er veel contacten, en daarnaast vind ik het ook heel fijn om bezig te zijn en tegelijkertijd iets voor anderen te kunnen betekenen.”

Op een van zijn reizen kwam hij in contact met het hoofd van de lepraziekenhuizen in de Democratische Republiek Congo (was Zaïre, en daarvoor Belgisch Congo). Deze man vertelde hem hoe groot de nood aan zwachtels is in DRC. Het land is groot en lang niet alle lepracentra zijn goed te bereiken. Dit bracht Leendert op het idee om hiervoor een actie op te zetten in Nederland.

Infectieziekte

Lepra is een infectieziekte die wordt veroorzaakt door de bacterie Mycobacterium leprae. Deze ziekte tast vooral de huid en zenuwen aan. Hierdoor kunnen plekken op de huid ontstaan waar iemand dan minder gevoel heeft. Als lepra niet op tijd wordt behandeld kunnen ook handen, voeten of ogen beschadigd raken.

Er bestaat een medicijn dat de bacterie doodt en verdere verspreiding van de ziekte kan stoppen. Ook wordt er gewerkt aan een lepra-specifiek vaccin om mensen preventief te behandelen. Lepra is dus te behandelen. Toch komt de ziekte wereldwijd nog steeds voor. Redenen hiervoor zijn dat lepra niet altijd snel wordt herkend, er vaak geen medische zorg dicht bij de mensen is, of dat mensen uit angst en schaamte geen hulp durven zoeken. De belangrijkste redenen zijn helaas dat er geen geld is, noch de politieke macht en wil.

Vicieuze cirkel

Leendert: “Er is in de DRC geen verplicht ziekenfonds. Mensen moeten vooruitbetalen, pas dan volgt behandeling. Echter, meer dan de helft van de bevolking leeft onder de armoedegrens, dus de meeste mensen hebben er geen geld voor. Daardoor zijn er dus ook weinig artsen. Dit is een vicieuze cirkel en blijft de situatie zoals hij is. Lepra wordt niet de wereld uit geholpen, terwijl er een medicijn tegen is.”

Waarom zwachtels?

Leendert: “De handen en voeten van leprapatiënten worden eerst ingezwachteld met gewoon verband. Als bescherming komt er nog een extra (gebreide) zwachtel omheen.” Die gebreide zwachtel moet van katoen zijn omdat dit materiaal vocht absorbeert en niet zweterig aanvoelt bij het dragen van zwachtels in landen met hoge temperaturen. Katoenen zwachtels kunnen ook goed worden gewassen en hergebruikt. Er zijn in de DRC zo’n 380.000 leprapatiënten. Leendert heeft dus eigenlijk enkele honderdduizenden gebreide zwachtels nodig.

Leendert: “Ik heb hier in de gemeente Bodegraven-Reeuwijk alle Huizen van Alles en mijn kerkelijke contacten benaderd en zo enkele dames bereid gevonden aan de slag te gaan met het breien. Enkele vrienden in het noorden van het land zijn er ook in geslaagd een aardige club mensen aan het breien te zetten. Via een soort ‘mond-tot-mond’-reclame hebben enkele mensen zich ondertussen spontaan zelf aangemeld.”

Meebreien

Een van de dames die als eersten reageerden was Erna Eigeman (78) uit Gouda. Zij zag de oproep van Leendert in het kerkblad staan en meldde zich direct aan. Erna: “Ik ben altijd druk geweest met van alles. Ik ben directiesecretaresse geweest en heb vanaf mijn 18e veel secretariaats- werkzaamheden verricht in diverse commissies in de kerk en ja, ik brei heel erg graag! Zo heb ik bijvoorbeeld heel veel sokken gebreid voor allerlei goede-doelenstichtingen, maar ook voor mijn familie. Toen ik deze oproep las dacht ik waarom niet, en ben meteen naar een bekende winkelketen gegaan en heb daar garen gekocht. Tijdens het breien kijk ik graag tv of luister ik naar een luisterboek en dan gaat het snel.” Erna heeft ondertussen al zo’n 25 zwachtels gebreid. Ook is zij het technisch aanspreekpunt. Erna: “De instructies zijn niet moeilijk, het is recht-toe-recht-aan breien maar als iemand vragen heeft, mogen ze mij bellen.”

Leenderts actie heeft als doel voor het eind van dit jaar minimaal 1000 zwachtels naar Afrika te sturen. Dit zou een heel mooie start zijn. Leendert hoopt ook dat het niet bij die 1000 zal blijven. De actie zal doorgaan zolang er personen zijn die blijven breien.