Gemeente verwacht tekort op loonsom van bijna 2 miljoen

BODEGRAVEN-REEUWIJK - Het college van burgemeester en wethouders verwacht dit jaar een overschrijding van de loonsom van circa 1,5 tot 1,9 miljoen euro. De oppositie stelt kritische vragen over hoe dit kon gebeuren.

Het college informeerde de gemeenteraad op 20 juli via een raadsinformatiebrief. Daarin erkent het college dat de raad eerder geïnformeerd had moeten worden. Al bij de analyse
over het eerste kwartaal van 2026 bleek dat de beschikbare structurele dekking niet aansloot op de vastgestelde formatie. Dat verschil bedroeg toen circa 750.000 euro.

Het college nam daarop direct maatregelen. De raad kreeg op dat moment geen afzonderlijke melding. "Achteraf bezien had dit eerder gemeld moeten worden," erkent het college in de brief.

Meerdere oorzaken

Het huidige risico is groter dan in het eerste kwartaal werd voorzien. “Door de HR-administratie, de financiële administratie en de personeelsmonitor beter op elkaar aan te sluiten, ontstaat een vollediger en actueler beeld,” verklaart het college. De totale loon-som bedraagt per 1 januari 2026 circa 27,5 miljoen euro. “Een afwijking van enkele procenten leidt al snel tot een effect van meerdere tonnen.”

Het college noemt meerdere oorzaken. Ten eerste bleek de begroting voor personeel al jarenlang niet te kloppen met het werkelijke aantal medewerkers. Daarnaast waren de effecten van de cao-onderhandelingen, die tot hogere salarissen leidden, niet goed meegenomen in de financiële plannen.

Ook vielen extra toeslagen bovenop het salaris hoger uit dan verwacht, net als het ziekteverzuim: dat lag met 10 tot 12 procent fors boven het landelijk sectorgemiddelde van 7 procent. Tot slot moest de gemeente extra externe krachten inhuren om taken te blijven uitvoeren en specialistische kennis in te huren.

Maatregelen

Het college zet aanvullende maatregelen in om de overschrijding te beperken. Zo geldt er een selectieve vacaturestop: vacatures worden alleen opengesteld als dit noodzakelijk is voor wettelijke taken, veiligheid, continuïteit of zwaarwegende bestuurlijke prioriteiten. Ook zet de gemeente waar mogelijk eigen medewerkers in voordat externe capaciteit wordt ingehuurd.

Het college erkent dat deze maatregelen gevolgen hebben voor de snelheid waarmee werkzaamheden en bestuurlijke ambities worden uitgevoerd.

Oppositie reageert

De fracties van LLBR, PRO, D66 en CU stellen gezamenlijk schriftelijke vragen aan het college. Ze willen weten wanneer de eerste signalen ontstonden, hoe het risico zich heeft ontwikkeld en welke keuzes er zijn gemaakt.

"Juist omdat het om een financieel risico van deze omvang gaat, willen wij precies weten wat er is gebeurd, wanneer de eerste signalen bekend waren en welke keuzes onderweg zijn gemaakt," zeggen de vier fracties. "De gemeenteraad kan zijn controlerende taak alleen goed uitvoeren als alle feiten en afwegingen helder op tafel liggen."

De fracties vragen ook naar de financiële onderbouwing van de genoemde bedragen en de gevolgen voor eerder vastgestelde plannen.

Najaarsnota

Het college volgt de ontwikkeling van de loonsom maandelijks. In de Najaarsnota ontvangt de raad een geactualiseerde prognose, inclusief het effect van de beheersmaatregelen en de gevolgen voor de begroting. Als de prognose eerder materieel wijzigt, informeert het college de raad tussentijds.