Geen moeras als drijfzand

Heidi neemt het Nesbosplan onder de loep en ziet weinig toekomst in het moerasbos. 

Er wordt opnieuw met grote woorden gesproken over zogenaamd natuurherstel in het veenweidegebied bij de Reeuwijkse Plassen. Een idee, het zogeheten Nesbos: een moerasachtig bos van 73 hectare, bedoeld als ecologische verbinding tussen bestaande natuurgebieden. Het ontwerp omvat plassen, bomen, riet, wandelpaden, een ‘geboortebos’ en zelfs een uitkijktoren. Op 10 mei kunnen belangstellenden reageren op het schetsontwerp. De intentie begrijp ik niet, en wie bekend is met de eigenschappen van het landschap en de dagelijkse praktijk van boeren weet dat zulke ingrepen niet zonder gevolgen blijven.

Boeren in het Groene Hart laten al jaren zien wat biodiversiteit is. Geen abstract begrip, maar dagelijkse praktijk: kruidenrijk grasland, weidevogels, bloeiende slootkanten, stalmest in plaats van kunstmest. Sommigen wekken zelfs energie op met zelfontwikkelde machines. En dat allemaal terwijl ze voedsel produceren. Dat is duurzaam. Dat is effectief. En dat is verbonden met de omgeving, waar zij al generaties lang wonen en werken.

Toch lijkt het mode te zijn geworden om boeren te passeren in het natuurverhaal. Een moeras klinkt misschien aantrekkelijk, maar brengt risico’s met zich mee die vaak buiten beeld blijven: verhoogde waterpeilen maken omliggend land onbegaanbaar, muggenplagen nemen toe en rottende biomassa zorgt op termijn juist voor meer uitstoot. Een kraamkamer en broedplaats voor de ganzen, en dan zijn er nog de predatoren – bijvoorbeeld de vos, kraai of havik – die in zo’n bos nestelen, maar jagen op open veld. De grutto, icoonsoort van het weidegebied, verdwijnt en komt niet meer terug.

Boeren investeren in bodem, sloten en vogels. Met eigen middelen, zonder structurele steun. Een moerasbos kost miljoenen en wordt betaald uit publieke middelen. Waarom? Behouden wat er is, en juist de boeren helpen met subsidies. By the way, van wie zijn die gronden eigenlijk? 

BBB staat voor een ander verhaal. Niet óf natuur óf landbouw, maar natuur in landbouw. Geef boeren de ruimte. Beloon wat zij al doen. Zie hen niet als sta-in-de-weg, maar als bondgenoot van het landschap. Een leefbaar buitengebied bouw je niet met plannen op papier, maar met mensen op het land. De gedachte om een bos te planten op de grond van een ander is wel heel brutaal en dieren en bestaande grond offeren we op voor de eigen wensen. Drijfzand en waanzin.